1
00:00:00,000 --> 00:00:04,950
‫‏[قسمت پیش رو حاوی صحنه‌های بسیار خشن است.‏
‫در تماشای آن احتیاط کنید.]‏

2
00:00:05,000 --> 00:00:07,457
.:: ارائـــه شـده توسـط وبســایت مووی شو  ::.
 W W W . M O V I E S H O . C O M

3
00:00:07,507 --> 00:00:11,594
‫در دنیایی بزرگ شده
‫پر از درد و خون‌ریزی...

4
00:00:11,636 --> 00:00:14,973
‫دشمن‌هاشون، پوستشون رو زنده‌زنده
‫می‌کَنن، سرشون رو قطع می‌کنن...

5
00:00:15,014 --> 00:00:16,633
‫قلبشون رو از سینه بیرون می‌کشن...

6
00:00:16,683 --> 00:00:20,103
‫برای نبردی بی‌باکانه
‫پرورش یافته.

7
00:00:20,145 --> 00:00:22,305
‫اسپانیایی‌ها معبدهایی رو
‫می‌دیدن که...

8
00:00:22,355 --> 00:00:23,857
‫در خون شناور بودن.

9
00:00:24,023 --> 00:00:25,900
‫وحشت‌زده شده بودن.

10
00:00:25,942 --> 00:00:28,653
‫برای حمله‌ای بی‌رحمانه
‫آموزش دیده.

11
00:00:30,029 --> 00:00:32,031
‫این چیزیه که ایزدها می‌خوان.

12
00:00:32,115 --> 00:00:33,575
‫جنگجوی آزتک...

13
00:00:33,783 --> 00:00:35,410
‫همه رو شکست می‌ده.

14
00:00:43,418 --> 00:00:45,628
‫جنگجویان زاده نمی‌شوند...

15
00:00:45,837 --> 00:00:47,464
‫بلکه ساخته می‌شوند.

16
00:00:50,258 --> 00:00:53,044
‫درکِ اینکه چطور به این نقطه رسیدند

17
00:00:53,094 --> 00:00:56,389
‫عظمت واقعی‌شان رو آشکار می‌سازد.

18
00:00:56,556 --> 00:00:58,808
‫از گهواره تا گور،

19
00:00:58,975 --> 00:01:01,811
‫این مسیر شکل‌گیری...

20
00:01:01,895 --> 00:01:04,355
‫بزرگ‌ترین جنگجویان تاریخ است.

21
00:01:09,527 --> 00:01:13,531
‫‏[آزتک‌ها]‏

22
00:01:18,495 --> 00:01:20,288
‫جنگجوی آزتک...

23
00:01:20,413 --> 00:01:22,916
‫درنده‌ست و خودش رو
‫وقف خونریزی...

24
00:01:22,999 --> 00:01:26,961
‫برای حاکمش و ایزدها کرده.

25
00:01:27,003 --> 00:01:29,581
‫آزتک‌ها یکی
‫از پیچیده‌ترین...

26
00:01:29,631 --> 00:01:33,168
‫تمدن‌های تاریخ بشر هستن.

27
00:01:33,218 --> 00:01:35,962
‫نیروی نظامی‌ای داشتن...‏

28
00:01:36,012 --> 00:01:37,722
‫که فوق‌العاده موثر بود...

29
00:01:37,764 --> 00:01:41,342
‫و بهشون اجازه داد
‫بزرگ‌ترین امپراتوری...

30
00:01:41,392 --> 00:01:44,437
‫تاریخ اون بخش
‫از جهان رو بسازن.

31
00:01:44,479 --> 00:01:47,398
‫شکوفایی آزتک‌ها
‫تقریباً بین...

32
00:01:47,440 --> 00:01:49,651
‫قرن سیزدهم تا
‫شانزدهم بود...

33
00:01:49,692 --> 00:01:53,321
‫و آخرین
‫امپراتوری بزرگ...

34
00:01:53,363 --> 00:01:55,106
‫آمریکای میانه بودن.

35
00:01:55,156 --> 00:01:56,357
‫امپراتوری آزتک...‏

36
00:01:56,407 --> 00:01:58,868
‫در اوج خودش، در مساحتی بالغ بر...

37
00:01:58,910 --> 00:02:00,495
‫۲۰۰ هزار کیلومتر مربع،

38
00:02:00,536 --> 00:02:03,198
‫از خلیج مکزیک تا اقیانوس آرام،

39
00:02:03,248 --> 00:02:07,001
‫به بیش از ۵ میلیون نفر حکومت می‌کرد.

40
00:02:07,168 --> 00:02:09,754
‫چیزی که آزتک‌ها رو
‫به چنین دشمن سرسخت...

41
00:02:09,796 --> 00:02:11,422
‫و ترسناکی تبدیل
‫می‌کنه اینه که...

42
00:02:11,464 --> 00:02:14,425
‫هدف اصلیشون
‫اسیر گرفتن دشمنه.

43
00:02:15,885 --> 00:02:20,139
‫باید از این اسرا برای
‫قربانی کردن...

44
00:02:20,181 --> 00:02:22,850
‫یا نمایش‌های
‫دیگه‌ای از مهارتشون استفاده کنن...

45
00:02:22,892 --> 00:02:24,435
‫تا ایزدها رو سیر کنن.

46
00:02:24,560 --> 00:02:28,264
‫پوست دشمن‌هاشون رو زنده‌زنده می‌کَنن،
‫سرشون رو قطع می‌کنن،

47
00:02:28,314 --> 00:02:30,817
‫قلبشون رو از سینه می‌کشن بیرون.

48
00:02:30,858 --> 00:02:34,229
‫خشنود کردن ایزدها
‫با این قربانی‌ها،

49
00:02:34,279 --> 00:02:37,240
‫برای موفقیت و بقای...

50
00:02:37,281 --> 00:02:40,076
‫امپراتوری آزتک ضروری بود.

51
00:02:40,284 --> 00:02:43,246
‫بدون اسیر، بدون قربانی،

52
00:02:43,287 --> 00:02:45,123
‫ایزدها می‌میرن.

53
00:02:45,164 --> 00:02:47,992
‫اگه این قضیه
‫شما رو متوجه قدرت،

54
00:02:48,042 --> 00:02:49,252
‫شهامت...

55
00:02:49,293 --> 00:02:52,588
‫و قدرت روحی یک آزتک نکنه،
‫هیچ چیز دیگه‌ای نمی‌تونه.

56
00:02:56,634 --> 00:02:59,462
‫مسیر تبدیل شدن
‫به یک جنگجوی آزتک...

57
00:02:59,512 --> 00:03:02,015
‫به سال‌ها آموزش نیاز داره،

58
00:03:02,056 --> 00:03:03,850
‫مسیری پر از عرق ریختن...

59
00:03:03,891 --> 00:03:05,643
‫و خون.

60
00:03:05,810 --> 00:03:10,264
‫باید به بی‌رحمانه‌ترین
‫سلاح‌های زمان خودش، مسلط بشه...

61
00:03:10,314 --> 00:03:13,026
‫و یاد بگیره چطور
‫با برخی از ترسناک‌ترین روش‌های تاریخ،

62
00:03:13,067 --> 00:03:15,945
‫دشمنانش رو نابود کنه.

63
00:03:19,782 --> 00:03:22,485
‫و مسیرش به سمت عظمت...

64
00:03:22,535 --> 00:03:27,040
‫از جایی شروع می‌شه که
‫امروزه ایالات متحده‌ست.

65
00:03:27,081 --> 00:03:29,534
‫آزتک‌ها معتقد بودن
‫که نیاکانشون از...

66
00:03:29,584 --> 00:03:32,787
‫جایی به اسم آزتلان اومدن،
‫مکانی که گمان می‌ره...

67
00:03:32,837 --> 00:03:36,007
‫جایی در جنوب غربی ایالات
‫متحده‌ی امروزی باشه.

68
00:03:38,885 --> 00:03:41,137
‫زمانی در قرن سیزدهم،

69
00:03:41,345 --> 00:03:43,431
‫آزتک‌ها برای فرار از...

70
00:03:43,473 --> 00:03:45,016
‫قحطی و خشکسالی،

71
00:03:45,057 --> 00:03:46,843
‫به سمت جنوب حرکت می‌کنن.

72
00:03:46,893 --> 00:03:48,803
‫بر اساس روایت‌های اساطیری‌شون،

73
00:03:48,853 --> 00:03:51,147
‫ایزد اون‌ها، ویتسیلوپوچتلی...

74
00:03:52,523 --> 00:03:55,026
‫ایزد جنگ،
‫اون‌ها رو به سمت...

75
00:03:55,067 --> 00:03:56,944
‫یه جور سرزمین موعود
‫هدایت می‌کنه.

76
00:03:56,986 --> 00:03:58,613
‫دنبال یه نشونه هستن،

77
00:03:58,654 --> 00:04:02,316
‫جایی که عقابی رو در حال
‫بلعیدن مار ببینن.

78
00:04:02,366 --> 00:04:05,486
‫پس بعد از سال‌ها جست‌وجو،

79
00:04:05,536 --> 00:04:09,832
‫بالاخره این نشونه رو در دریاچه‌ی
‫بزرگ تشکوکو پیدا می‌کنن،

80
00:04:09,874 --> 00:04:13,202
‫در دره‌ی مکزیک.

81
00:04:13,252 --> 00:04:15,288
‫حدود سال ۱۲۹۸،

82
00:04:15,338 --> 00:04:17,749
‫دره‌ی مکزیک جای
‫خیلی شلوغی بود...

83
00:04:17,799 --> 00:04:20,301
‫و دورتادورش سکونتگاه‌های
‫مختلفی وجود داشت.

84
00:04:20,927 --> 00:04:23,221
‫‏[دریاچه‌ی تشکوکو]‏

85
00:04:23,387 --> 00:04:26,424
‫با گذشت زمان، سعی می‌کنن...

86
00:04:26,474 --> 00:04:28,726
‫جایی رو برای ساخت
‫شهر جدیدشون پیدا کنن.

87
00:04:28,851 --> 00:04:30,811
‫موقعیتی رو
‫انتخاب می‌کنن که...

88
00:04:30,853 --> 00:04:33,022
‫امروزه، مکزیکوسیتیه.

89
00:04:33,064 --> 00:04:37,185
‫پایتختشون، تنوشتیتلان رو...

90
00:04:37,235 --> 00:04:40,062
‫در این جزیره،
‫وسط دریاچه‌ی تشکوکو...

91
00:04:40,112 --> 00:04:42,114
‫حوالی سال ۱۳۲۵
‫پایه‌گذاری می‌کنن.

92
00:04:44,200 --> 00:04:46,652
‫روش نوآورانه‌ی
‫چینامپا رو ابداع کردن.

93
00:04:46,702 --> 00:04:48,829
‫‏[چینامپا: باغ‌های شناور]‏

94
00:04:48,871 --> 00:04:51,666
‫تونستن
‫از باغ‌های شناور...

95
00:04:51,707 --> 00:04:54,418
‫برای پرورش محصولات کشاورزی
‫استفاده کنن که در نهایت...

96
00:04:54,460 --> 00:04:56,379
‫به خشت اول شکل‌گیری...

97
00:04:56,420 --> 00:04:59,549
‫جامعه‌ی بزرگ آزتک تبدیل شد.

98
00:04:59,590 --> 00:05:03,177
‫آزتک‌ها اونجا رو به بزرگ‌ترین
‫شهری تبدیل کردن که...

99
00:05:03,219 --> 00:05:07,139
‫به جرئت می‌شه گفت تا اون زمان
‫در کل قاره‌ی آمریکا وجود داشته.

100
00:05:07,181 --> 00:05:10,768
‫سراسر جزیره رو
‫کانال‌کشی کردن.

101
00:05:10,851 --> 00:05:13,888
‫مسیرهای عبوری رو
‫جوری ساختن که...

102
00:05:13,938 --> 00:05:17,525
‫بتونن به‌خوبی
‫از شهرشون دفاع کنن.

103
00:05:17,692 --> 00:05:20,069
‫کشاورزی و جنگ،
‫آهنگ اصلی زندگی...

104
00:05:20,111 --> 00:05:23,364
‫آزتک‌ها رو تعیین می‌کرد.

105
00:05:23,406 --> 00:05:25,741
‫جامعه‌ی آزتک حول محور...

106
00:05:25,783 --> 00:05:27,568
‫نیازهای کشاورزی می‌چرخید.

107
00:05:27,618 --> 00:05:30,871
‫برای همین، هیچ‌وقت در فصل
‫کاشت به جنگ نمی‌رفتن.

108
00:05:30,913 --> 00:05:33,040
‫بلکه در فصل
‫خشکسالی می‌جنگیدن.

109
00:05:34,125 --> 00:05:35,701
‫آزتک‌ها مدام درگیر...

110
00:05:35,751 --> 00:05:38,746
‫نبردهای مداوم بودن و سعی
‫می‌کردن جلوی حملات...

111
00:05:38,796 --> 00:05:41,507
‫گروه‌های رقیبی مثل
‫تپانک‌ها در غرب...

112
00:05:41,549 --> 00:05:44,302
‫و هواستک‌ها در شرق رو بگیرن.

113
00:05:44,468 --> 00:05:47,805
‫آزتک‌ها تحت کنترل
‫تپانک‌ها بودن،

114
00:05:47,847 --> 00:05:49,974
‫که قدرت بزرگی در منطقه
‫به شمار می‌رفتن.

115
00:05:50,057 --> 00:05:53,394
‫در سال ۱۴۲۸،
‫درگیری داخلی در حکومت تپانک‌ها،

116
00:05:53,519 --> 00:05:55,229
‫قدرتشون رو به خطر انداخت.

117
00:05:55,479 --> 00:05:58,024
‫این شد که آزتک‌های تنوشتیتلان...

118
00:05:58,065 --> 00:06:01,777
‫با دو شهر دیگه متحد شدن تا
‫اتحاد سه‌گانه رو شکل بدن.

119
00:06:01,944 --> 00:06:04,447
‫این اتحاد باعث شد...

120
00:06:04,488 --> 00:06:06,407
‫به منطقه مسلط بشن.

121
00:06:06,532 --> 00:06:10,202
‫اساساً
‫منابعشون رو یکی کردن...

122
00:06:10,244 --> 00:06:12,913
‫تا برن و بقیه‌ی
‫قبایل رو فتح کنن.

123
00:06:12,955 --> 00:06:15,116
‫این همون لحظه‌ایه
‫که آزتک‌ها به سمت...

124
00:06:15,166 --> 00:06:18,085
‫قدرت گرفتن در دره‌ی
‫مکزیک خیز برمی‌دارن.

125
00:06:18,127 --> 00:06:20,746
‫تمام تاریخ خودشون رو بازنویسی کردن،
‫جوری که انگار تحت فرمان...

126
00:06:20,796 --> 00:06:23,257
‫ایزد جنگ بودن
‫و قلمروهای مختلف رو...

127
00:06:23,299 --> 00:06:25,342
‫از این کرانه تا
‫اون کرانه فتح می‌کنن.

128
00:06:25,509 --> 00:06:27,595
‫مجبور بودن فعالیت‌های
‫نظامی رو به بخش...

129
00:06:27,636 --> 00:06:29,722
‫خیلی مهمی از زندگی‌شون تبدیل کنن،

130
00:06:29,764 --> 00:06:32,641
‫چون مردمی بودن که روی
‫یک جزیره‌ی صخره‌ای...

131
00:06:32,683 --> 00:06:34,935
‫در وسط دریاچه زندگی می‌کردن.

132
00:06:34,977 --> 00:06:38,230
‫پس چطور باید به غذا
‫دسترسی پیدا می‌کردن؟

133
00:06:38,272 --> 00:06:40,483
‫جواب مشخص بود: کشورگشایی.

134
00:06:40,649 --> 00:06:43,486
‫آزتک‌ها از اتحادشون
‫برای شکست دادن رقبا...

135
00:06:43,527 --> 00:06:45,196
‫و ساخت امپراتوری
‫استفاده کردن.

136
00:06:45,321 --> 00:06:47,615
‫با این کار تونستن برای گسترشِ حتی بیشتر...

137
00:06:47,656 --> 00:06:51,160
‫امپراتوریشون،
‫نیرو جمع کنن.

138
00:06:51,285 --> 00:06:54,705
‫وقتی لازم بود فرمانروا
‫ارتشی جمع‌آوری کنه،

139
00:06:54,747 --> 00:06:57,324
‫سراغ شهرهای متحد
‫یا زیردست می‌رفت...

140
00:06:57,374 --> 00:06:59,293
‫و ازشون سرباز طلب می‌کرد.

141
00:06:59,418 --> 00:07:01,287
‫این‌که ارتش آزتک
‫چقدر بزرگ بوده...

142
00:07:01,337 --> 00:07:04,089
‫طبق یکی از این روایت‌ها،
‫حدود ۴۰۰ هزار نفر بوده.

143
00:07:04,256 --> 00:07:05,883
‫حتی اگه یک‌چهارم
‫این هم باشه،

144
00:07:05,925 --> 00:07:09,553
‫باز هم تعداد
‫خیلی زیادیه.

145
00:07:09,678 --> 00:07:12,723
‫ارتشی چنان بی‌رحم
‫که بتونه تمام دشمنان رو در هم بکوبه،

146
00:07:12,765 --> 00:07:16,927
‫به جنگجوهایی نیاز داره که
‫تمام‌وکمال به امپراتوری آزتک...

147
00:07:16,977 --> 00:07:20,481
‫و ایزدهاش وفادار باشن.

148
00:07:20,773 --> 00:07:23,567
‫برای نهادینه کردن
‫این وفاداری در نیروها،

149
00:07:23,692 --> 00:07:27,780
‫جنگجوی آزتک از بدو
‫تولد ساخته می‌شه.

150
00:07:27,988 --> 00:07:30,441
‫در تمام موفق‌ترین
‫تمدن‌های نظامی،

151
00:07:30,491 --> 00:07:33,285
‫آموزش از بدو تولد...

152
00:07:33,410 --> 00:07:35,955
‫یک ضرورت به حساب میاد.

153
00:07:36,121 --> 00:07:38,207
‫آزتک‌ها مطمئن می‌شدن که پسرهای جوان،
‫جایگاه خودشون رو...

154
00:07:38,249 --> 00:07:41,544
‫در جامعه و فرهنگ
‫آزتک‌ها بدونن.

155
00:07:41,585 --> 00:07:43,546
‫یعنی به عنوان یک جنگجو.

156
00:07:43,671 --> 00:07:46,799
‫برای همین، به نوزادها سوزن
‫می‌زدن تا بهشون یادآوری کنن که...

157
00:07:46,841 --> 00:07:49,760
‫قراره برای
‫کشورشون خون بریزن.

158
00:07:49,802 --> 00:07:51,754
‫پسرها،
‫بند نافشون بریده می‌شه...

159
00:07:51,804 --> 00:07:53,597
‫و جنگجوهای باتجربه
‫می‌بَرنش...

160
00:07:53,639 --> 00:07:55,883
‫و در میدان نبرد دفن می‌کنن.

161
00:07:55,933 --> 00:07:57,760
‫با آگاهی از این‌که
‫سرنوشت ایزدهای...

162
00:07:57,810 --> 00:08:01,188
‫امپراتوری روی دوش اون‌هاست،
‫مسیر زندگی...

163
00:08:01,230 --> 00:08:04,775
‫جنگجوی آزتک در دوران
‫کودکی هم ادامه پیدا می‌کنه.

164
00:08:07,528 --> 00:08:10,823
‫‏[آماده‌سازی اولیه]‏

165
00:08:12,866 --> 00:08:15,819
‫فرآیند ساختن
‫یک جنگجو شامل...

166
00:08:15,869 --> 00:08:18,656
‫مقاوم کردن بدن در برابر
‫درد می‌شه؛ به شکلی...

167
00:08:18,706 --> 00:08:20,374
‫که دیگه ترس براشون
‫معنایی نداشته باشه.

168
00:08:20,457 --> 00:08:23,877
‫تا بتونن در نبرد
‫با اعتمادبه‌نفس بجنگن.

169
00:08:24,128 --> 00:08:25,287
‫از همون سنین کم،

170
00:08:25,337 --> 00:08:28,007
‫دسترسی به غذا رو
‫براشون محدود می‌کردن.

171
00:08:28,132 --> 00:08:31,544
‫این کار برای این بود که
‫شکارچی‌های ماهری بشن...

172
00:08:31,594 --> 00:08:33,887
‫و یاد بگیرن
‫چطور سرسخت باشن.

173
00:08:36,307 --> 00:08:38,892
‫وقتی بچه‌ها یه‌کم
‫بزرگ‌تر می‌شدن،

174
00:08:38,934 --> 00:08:41,353
‫ازشون انتظار می‌رفت
‫با قوانین سفت‌وسخت...

175
00:08:41,395 --> 00:08:43,022
‫فرهنگ آزتک کنار بیان.

176
00:08:43,188 --> 00:08:46,225
‫پدر و مادرها از تنبیه‌هایی مثل
‫فلفل سوزان استفاده می‌کردن...

177
00:08:46,275 --> 00:08:47,935
‫تا اشک بچه‌ها رو در بیارن،

178
00:08:47,985 --> 00:08:50,904
‫یا بدنشون رو با خارهای
‫کاکتوس سوراخ می‌کردن.

179
00:08:50,946 --> 00:08:54,149
‫هدف این بود که بچه‌ها
‫مطیع بار بیان،

180
00:08:54,199 --> 00:08:55,492
‫منضبط باشن...

181
00:08:55,534 --> 00:08:57,953
‫و خودکنترلی داشته باشن.

182
00:08:58,078 --> 00:09:00,281
‫جنگجوهای آینده
‫در ابتدا با...

183
00:09:00,331 --> 00:09:02,958
‫رقابت‌های جسمانی
‫روبه‌رو می‌شدن.

184
00:09:03,083 --> 00:09:05,461
‫جنگجوهای کهنه‌کار این بچه‌ها رو
‫در سنین پایین میاوردن...

185
00:09:05,544 --> 00:09:09,089
‫تا شیوه‌ی مبارزه در میدان
‫نبرد رو یاد بگیرن.

186
00:09:11,759 --> 00:09:13,886
‫اگه عملکرد بچه‌ای خوب بود،

187
00:09:13,927 --> 00:09:18,173
‫آموزش جنگاوریش
‫ادامه پیدا می‌کرد.

188
00:09:18,223 --> 00:09:19,475
‫قدم بعدی...

189
00:09:19,850 --> 00:09:23,062
‫مواجه شدن با مراسم
‫قربانی کردن انسان بود.

190
00:09:25,272 --> 00:09:29,234
‫کل جامعه خودش رو بخشی
‫از این فرهنگ جنگاوری می‌دونست...

191
00:09:29,276 --> 00:09:31,353
‫و این حس رو از طریق
‫جشنواره‌هایی که...

192
00:09:31,403 --> 00:09:33,155
‫در معبد برگزار می‌شد،
‫به دست میاوردن.

193
00:09:37,367 --> 00:09:39,695
‫فعالیت‌های زیادی در حین
‫این جشنواره‌ها انجام می‌شد...

194
00:09:39,745 --> 00:09:43,741
‫که شامل آواز خوندن
‫و رقصیدن بود،

195
00:09:43,791 --> 00:09:45,793
‫ولی اعدام‌هایی هم
‫در کار بود.

196
00:09:48,337 --> 00:09:49,455
‫معروف‌ترینشون هم...

197
00:09:49,505 --> 00:09:51,757
‫جشنواره‌ی
‫پوست‌کندن انسان بود.

198
00:09:52,007 --> 00:09:54,676
‫‏[جشنواره‌ی پوست‌کندن انسان]‏

199
00:09:56,136 --> 00:10:00,516
‫آزتک‌ها یک سنگ
‫قربانی گرد داشتن...

200
00:10:00,557 --> 00:10:04,636
‫و مچ پای اسیر رو با طناب
‫به سنگ می‌بستن...

201
00:10:04,686 --> 00:10:07,940
‫و بهش سلاح‌های ضعیف
‫و بی‌کیفیت می‌دادن.

202
00:10:07,981 --> 00:10:10,017
‫جنگجوهای آزتک در واقع
‫نمی‌خواستن شخص رو بکشن،

203
00:10:10,067 --> 00:10:12,694
‫بلکه سعی می‌کردن روی بدنش
‫زخم ایجاد کنن تا خون...

204
00:10:12,736 --> 00:10:16,824
‫از جراحت‌هاش روی سنگ
‫قربانی جاری بشه.

205
00:10:16,990 --> 00:10:19,201
‫در نهایت،
‫کاهن‌ها شخص رو می‌بردن...

206
00:10:19,243 --> 00:10:23,947
‫و قلبش رو بیرون میاوردن
‫تا تقدیم ایزدها کنن.

207
00:10:23,997 --> 00:10:27,668
‫این وظیفه‌ی آزتک‌ها بود
‫که ایزدها رو سیر نگه دارن،

208
00:10:27,709 --> 00:10:31,630
‫و این کار، به جریان داشتن
‫زندگی کمک می‌کنه.

209
00:10:31,713 --> 00:10:34,216
‫و انرژی این کار هم
‫از خون...

210
00:10:34,258 --> 00:10:37,753
‫و قلب‌هایی تأمین می‌شه که با قربانی
‫کردن انسان‌ها به دست میان،

211
00:10:37,803 --> 00:10:41,139
‫تا جلوی نابودی
‫دنیا رو بگیرن.

212
00:10:41,181 --> 00:10:44,059
‫قربانی‌های آیینی
‫کمک می‌کنه تا...

213
00:10:44,101 --> 00:10:47,813
‫روحیه‌ی جنگجویانه‌ای که فرد برای نبرد 
‫نیاز داره، درونش شکل بگیره.

214
00:10:47,938 --> 00:10:50,774
‫با خون و خون‌ریزی غریبه نیستن.

215
00:10:50,816 --> 00:10:52,818
‫جنگجوها در سن کم
‫یاد می‌گیرن که...

216
00:10:52,860 --> 00:10:55,270
‫قوی بودن یعنی همین.

217
00:10:55,320 --> 00:10:58,524
‫این چیزیه
‫که ایزدها می‌خوان.

218
00:10:58,574 --> 00:11:00,367
‫وقتی به سن نوجوانی می‌رسه،

219
00:11:00,409 --> 00:11:03,612
‫جنگجوی آزتک آینده
‫آماده‌ست تا...

220
00:11:03,662 --> 00:11:06,206
‫یکی از سخت‌ترین دوره‌های
‫آموزش نظامی...

221
00:11:06,248 --> 00:11:08,584
‫در تاریخ رو شروع کنه.

222
00:11:10,836 --> 00:11:13,831
‫از بچگی،
‫جوان آزتک مدام در حال‌وهوای...

223
00:11:13,881 --> 00:11:17,634
‫جنگ و قربانی شدن بوده.

224
00:11:17,676 --> 00:11:20,178
‫حالا وقتشه که به‌طور
‫رسمی آموزش ببینه...

225
00:11:20,220 --> 00:11:22,306
‫تا به مقام جنگجویی برسه.

226
00:11:22,931 --> 00:11:26,101
‫‏[آموزش]‏

227
00:11:26,143 --> 00:11:27,227
‫همه‌ی پسرهای جوان...

228
00:11:27,269 --> 00:11:29,146
‫چه در نهایت کاهن بشن،

229
00:11:29,187 --> 00:11:32,858
‫یا جنگجوی زبده، یا کشاورز،
‫یا صنعتگر...

230
00:11:32,899 --> 00:11:34,484
‫‏ همگی باید آموزش ببینن...‏

231
00:11:34,526 --> 00:11:36,653
‫و برای رفتن به جنگ
‫آماده باشن.

232
00:11:36,695 --> 00:11:38,780
‫منابع نشون می‌دن
‫که آموزششون...

233
00:11:38,822 --> 00:11:40,657
‫معمولاً از سن ۱۵
‫سالگی شروع می‌شه.

234
00:11:40,699 --> 00:11:44,244
‫بعضی از اشراف‌زاده‌ها می‌تونستن
‫بچه‌هاشون رو از ۶ سالگی بیارن.

235
00:11:44,286 --> 00:11:47,581
‫مدرسه‌های تربیت جنگجویی
‫وجود داره که...

236
00:11:47,664 --> 00:11:50,250
‫شیوه‌ی مبارزه در میدان
‫جنگ رو آموزش می‌دن.

237
00:11:50,459 --> 00:11:52,127
‫فرد یاد می‌گیره چطور مبارزه کنه،

238
00:11:52,169 --> 00:11:54,830
‫چطور قدرتش رو بیشتر کنه...

239
00:11:54,880 --> 00:11:58,550
‫و همین‌طور توانایی تقویت
‫هم‌زمان جسم و روح رو...

240
00:11:58,592 --> 00:12:02,804
‫به دست میاره تا برای حضور
‫ناگزیر در جنگ آماده بشه.

241
00:12:02,846 --> 00:12:05,390
‫جنگجوی جوان باید
‫بدنش رو تمرین بده تا...

242
00:12:05,432 --> 00:12:07,934
‫بتونه سریع بین دشمن‌ها
‫حرکت کنه.

243
00:12:07,976 --> 00:12:09,853
‫آزتک‌ها اسب ندارن،

244
00:12:09,895 --> 00:12:11,480
‫هیچ حیوان بارکشی هم
‫در کار نیست،

245
00:12:11,521 --> 00:12:14,024
‫برای همین باید جوری تمرین
‫می‌کردن که خیلی سریع بدون.

246
00:12:14,191 --> 00:12:18,945
‫نیروهای نظامی آزتک،
‫به سرعت بالایی نیاز داشتن.

247
00:12:18,987 --> 00:12:21,740
‫شاگردها به یه کاهن مربی...

248
00:12:21,907 --> 00:12:24,568
‫سپرده می‌شن که
‫ازشون می‌خواد...

249
00:12:24,618 --> 00:12:27,571
‫به‌دفعات زیاد کل ۱۱۳ پله‌ی...

250
00:12:27,621 --> 00:12:29,956
‫معبد بزرگ رو
‫بالا و پایین بدون...

251
00:12:29,998 --> 00:12:32,334
‫تا استقامت پاهاشون رو بیشتر کنن...‏

252
00:12:32,376 --> 00:12:34,544
‫و بنیه‌ی
‫بالایی پیدا کنن.

253
00:12:34,795 --> 00:12:37,464
‫پسربچه‌هایی که برای جنگجو
‫شدن آموزش می‌بینن...

254
00:12:37,506 --> 00:12:40,384
‫درگیر بازی‌های مختلفی می‌شن.

255
00:12:40,425 --> 00:12:42,627
‫بازی توپی آمریکای
‫میانه که...

256
00:12:42,677 --> 00:12:45,138
‫آزتک‌ها بهش می‌گفتن
‫اولامالیزتلی،

257
00:12:45,180 --> 00:12:49,393
‫نقش خیلی مهمی
‫در زندگی نظامی‌شون داره.

258
00:12:49,434 --> 00:12:51,144
‫این بازی درست مثل خود جنگ،

259
00:12:51,186 --> 00:12:54,314
‫یه چالش خشن و خونین بود...

260
00:12:54,356 --> 00:12:58,735
‫که سرعت،
‫چابکی و سرسختی می‌طلبید،

261
00:12:58,860 --> 00:13:00,437
‫یه جور سرگرمی بود،

262
00:13:00,487 --> 00:13:03,073
‫تا دستاوردهای بدنی
‫اون پسرهای جوان رو...

263
00:13:03,115 --> 00:13:05,325
‫در معرض دید عموم بذاره
‫تا مردم بتونن تماشا...

264
00:13:05,367 --> 00:13:06,451
‫و تشویقشون کنن.

265
00:13:06,618 --> 00:13:08,537
‫توپ خیلی محکم
‫و سریع حرکت می‌کنه،

266
00:13:08,662 --> 00:13:10,497
‫برای همین بازیکن‌ها
‫مدام زخمی می‌شن.

267
00:13:10,664 --> 00:13:12,541
‫در واقع این بازی میدان
‫تمرینی خیلی خوبی...

268
00:13:12,582 --> 00:13:13,617
‫برای جنگجوهای جوان بود.

269
00:13:13,667 --> 00:13:16,294
‫ولی قضیه فقط بازی‌های
‫جنگی نیست...

270
00:13:16,461 --> 00:13:19,923
‫سربازهای جدید مهارت‌های
‫ارزشمند دیگه‌ای رو هم یاد می‌گیرن.

271
00:13:19,965 --> 00:13:22,292
‫با مدرسه‌های دیگه وارد
‫نبردهای شبیه‌سازی‌شده می‌شن.

272
00:13:22,342 --> 00:13:25,587
‫دانش‌آموزهای نخبه، با گوش دادن 
‫به صداهای خاص طبل‌ها و شیپورها...

273
00:13:25,637 --> 00:13:29,850
‫رمزگشایی
‫علامت‌ها با دود رو یاد می‌گیرن.

274
00:13:29,891 --> 00:13:32,936
‫از آتیش، موسیقی، پرچم‌ها...

275
00:13:32,978 --> 00:13:36,064
‫و همین‌طور آینه‌ها برای
‫انتقال دستورات...

276
00:13:36,106 --> 00:13:38,733
‫در میدان جنگ استفاده می‌شد
‫و باید مدام تمرین می‌کردن تا...

277
00:13:38,775 --> 00:13:41,862
‫معنی تک‌تک این علائم
‫خاص رو یاد بگیرن.

278
00:13:42,154 --> 00:13:45,157
‫جنگجوهای کهنه‌کار،
‫شاگرداشون رو...

279
00:13:45,198 --> 00:13:49,244
‫به میدان جنگ می‌برن تا
‫تجربه‌ی دست‌اول کسب کنن.

280
00:13:49,286 --> 00:13:51,988
‫بهشون یاد می‌دن که
‫چطور اسیر بگیرن.

281
00:13:52,038 --> 00:13:55,041
‫و کارآموزهای جوان هم
‫در میدان جنگ حضور دارن...

282
00:13:55,083 --> 00:13:57,494
‫تا مهمات،

283
00:13:57,544 --> 00:14:00,130
‫تیرها، سپرها
‫و سنگ‌ها رو حمل کنن.

284
00:14:00,171 --> 00:14:02,299
‫پس وسط هرج‌ومرج میدان
‫جنگ جابه‌جا می‌شن...

285
00:14:02,340 --> 00:14:04,175
‫و تجهیزات جنگجوها رو
‫تأمین می‌کنن.

286
00:14:04,217 --> 00:14:07,137
‫مربی‌ها نیاز دارن که
‫شاگرداشون خودشون رو محک بزنن.

287
00:14:07,262 --> 00:14:12,592
‫اگه یه شاگرد جوان
‫نتونه ضربه‌ی روحی...

288
00:14:12,642 --> 00:14:15,896
‫دیدن فریادها و مرگ آدم‌ها...

289
00:14:15,937 --> 00:14:17,898
‫و تلاششون برای کشتن
‫همدیگه رو تحمل کنه،

290
00:14:17,939 --> 00:14:19,766
‫هیچ‌وقت نمی‌تونه
‫در ارتش آزتک...‏

291
00:14:19,816 --> 00:14:21,985
‫دووم بیاره،

292
00:14:22,027 --> 00:14:23,778
‫کارآموزها همچنین...

293
00:14:23,820 --> 00:14:26,740
‫استراتژی‌های کلیدی آزتک‌ها
‫در جنگ رو یاد می‌گیرن...

294
00:14:26,948 --> 00:14:28,950
‫مثل فریب دادن.

295
00:14:29,034 --> 00:14:31,778
‫محبوب‌ترین استراتژی
‫جنگی آزتک‌ها،

296
00:14:31,828 --> 00:14:34,080
‫عقب‌نشینی دروغینه.

297
00:14:34,831 --> 00:14:37,918
‫‏[عقب‌نشینی دروغین]‏

298
00:14:39,127 --> 00:14:40,837
‫یه نمونه از این مورد،

299
00:14:40,879 --> 00:14:43,540
‫مربوط به موکتزوما
‫ایلویکامینا می‌شه.

300
00:14:43,590 --> 00:14:46,885
‫موکتزوما در سال ۱۴۵۴،
‫عملیاتی رو برای...

301
00:14:46,926 --> 00:14:49,546
‫فتح قلمروی
‫هواستک‌ها آغاز کرد.

302
00:14:49,596 --> 00:14:52,557
‫‏[نبرد هواستک‌ها، سال ۱۴۵۴]‏

303
00:14:52,641 --> 00:14:56,019
‫هواستک‌ها یه گروه بومی...

304
00:14:56,061 --> 00:14:58,805
‫از منطقه‌ای بودن که
‫امروزه ایالت‌های...

305
00:14:58,855 --> 00:15:01,524
‫وراکروز و سن‌لوییس
‫پوتوسی نام دارن.

306
00:15:01,566 --> 00:15:04,277
‫منبعی بسیار
‫غنی و مناسب...

307
00:15:04,319 --> 00:15:06,980
‫برای پرداخت باج و خراج
‫به امپراتورهای آزتک به شمار می‌رفتن.

308
00:15:07,030 --> 00:15:09,574
‫چیزی که هواستک‌ها نمی‌دونستن
‫این بود که موکتزوما...

309
00:15:09,616 --> 00:15:12,369
‫گروهی متشکل از ۲۰۰۰
‫جنگجو رو پنهان کرده،

310
00:15:12,452 --> 00:15:16,448
‫جنگجوهایی که خودشون رو
‫در سنگرهای حفره‌ای استتار کرده بودن.

311
00:15:16,498 --> 00:15:19,501
‫پس بخش کوچک‌تری
‫از نیروهای موکتزوما،

312
00:15:19,542 --> 00:15:22,545
‫جوری وانمود کردن که
‫انگار دارن شکست می‌خورن...

313
00:15:22,587 --> 00:15:25,465
‫و شروع به فرار کردن.

314
00:15:25,507 --> 00:15:30,220
‫می‌تونید تعجب و وحشت
‫هواستک‌ها رو تصور کنید،

315
00:15:30,387 --> 00:15:32,180
‫وقتی که در واقع...

316
00:15:32,305 --> 00:15:34,974
‫با حمله‌ی اون گروه ۲۰۰۰ نفره
‫از جنگجوها،

317
00:15:35,016 --> 00:15:36,968
‫کاملاً غافلگیر
‫می‌شن...‏

318
00:15:37,018 --> 00:15:39,437
‫و در نهایت یا اسیر
‫می‌شن یا به قتل می‌رسن.

319
00:15:42,524 --> 00:15:44,984
‫وقتی جنگجوی جوان روی
‫خشکی مهارت پیدا کرد،

320
00:15:45,026 --> 00:15:48,146
‫رودخونه‌ها و دریاچه‌های
‫متعدد منطقه ایجاب می‌کنه...

321
00:15:48,196 --> 00:15:53,034
‫که روی آب هم
‫به یک متخصص تبدیل بشه.

322
00:15:53,243 --> 00:15:55,286
‫آزتک‌ها نیروی جنگی 
‫خیلی پیچیده‌ای...

323
00:15:55,328 --> 00:15:58,406
‫روی آب هستن که با قایق‌های
‫کانو...

324
00:15:58,456 --> 00:15:59,657
‫روی آب می‌جنگن.

325
00:15:59,707 --> 00:16:01,785
‫کانوهای نسبتاً
‫بزرگی که می‌تونستن...

326
00:16:01,835 --> 00:16:04,504
‫بین ۲۰ تا ۴۰ نفر رو
‫در خودشون جا بدن.

327
00:16:04,546 --> 00:16:06,881
‫منظورمون اون کانوهای
‫امروزی و کوچک نیست،

328
00:16:06,923 --> 00:16:09,834
‫قایق‌های بزرگ‌تری
‫بودن که می‌تونستن...

329
00:16:09,884 --> 00:16:13,638
‫اسلحه، کالا، تجهیزات
‫و همین‌طور آدم‌ها رو حمل کنن.

330
00:16:13,847 --> 00:16:16,683
‫پس در ساخت سریع
‫این کانوها استاد می‌شن...

331
00:16:16,724 --> 00:16:18,143
‫تا از نظر استراتژیک، امکان...

332
00:16:18,184 --> 00:16:19,769
‫جابه‌جایی سریع
‫نیروها رو فراهم کنن.

333
00:16:19,936 --> 00:16:21,563
‫شناگرهای ماهری می‌شن...

334
00:16:21,604 --> 00:16:25,024
‫و شناختی از پوشش
‫گیاهی و حیات وحش...

335
00:16:25,066 --> 00:16:27,936
‫مرداب‌ها به دست میارن که
‫در نهایت باعث می‌شه...

336
00:16:27,986 --> 00:16:31,397
‫خیلی کارآمدتر
‫از رقباشون باشن.

337
00:16:31,447 --> 00:16:34,409
‫کارآموزان تاکتیک‌های
‫آبی‌خاکی رو یاد می‌گیرن...

338
00:16:34,450 --> 00:16:38,530
‫که به آزتک‌ها کمک می‌کنه
‫تا به دشمنانشون چیره بشن،

339
00:16:38,580 --> 00:16:41,199
‫یکی از معروف‌ترین
‫نمونه‌های استفاده‌ی...

340
00:16:41,249 --> 00:16:46,045
‫آزتک‌ها از قایق‌های جنگی،
‫در سال ۱۴۳۳ رخ داد.

341
00:16:46,171 --> 00:16:48,540
‫به یک فرمانده‌ی جوان
‫مأموریت داده می‌شه تا...

342
00:16:48,590 --> 00:16:51,551
‫شهر کویتلاهواک رو
‫محاصره کنه.

343
00:16:52,343 --> 00:16:54,888
‫‏[محاصره‌ی کویتلاهواک، سال ۱۴۳۳]‏

344
00:16:54,929 --> 00:16:57,215
‫فرمانده جنگجوهای جوانی رو
‫که تازه در حال...

345
00:16:57,265 --> 00:17:00,143
‫آموزش دیدن هستن، برمی‌داره
‫و به سمت شهر هدایت می‌کنه.

346
00:17:00,185 --> 00:17:01,769
‫و این یه حمله‌ی آبی‌خاکی بود.

347
00:17:01,811 --> 00:17:03,855
‫تمام درگیری سر
‫حق استفاده از...

348
00:17:03,897 --> 00:17:06,891
‫آب و حضور در قلمروی آبی بود.

349
00:17:06,941 --> 00:17:09,736
‫تالاب از شهر محافظت می‌کرد.

350
00:17:09,777 --> 00:17:12,488
‫فرمانده با خودش...

351
00:17:12,530 --> 00:17:14,574
‫ناوگانی از قایق‌های
‫جنگی برد.

352
00:17:14,616 --> 00:17:16,693
‫مطمئن بود که
‫می‌تونه شهر رو...

353
00:17:16,743 --> 00:17:18,453
‫کاملاً از طریق
‫آب محاصره کنه...

354
00:17:18,536 --> 00:17:21,247
‫و با باران تیر و پرتابه‌ها،

355
00:17:21,289 --> 00:17:23,249
‫مجبورشون کنه تسلیم بشن.

356
00:17:23,333 --> 00:17:26,127
‫پیروزیش به قدری
‫چشمگیر بود که...

357
00:17:26,169 --> 00:17:28,838
‫شهرهای دیگه رو هم به اتحاد
‫با آزتک‌ها ترغیب کرد.

358
00:17:32,342 --> 00:17:34,469
‫کارآموز آزتک که از بدو تولد 
‫جوری بار اومده بود که...

359
00:17:34,510 --> 00:17:37,805
‫به یک جنگجوی باهوش
‫و مطمئن تبدیل بشه،

360
00:17:37,847 --> 00:17:41,142
‫حالا آماده بود تا دوشادوش
‫نیروهای زبده‌ی...

361
00:17:41,184 --> 00:17:44,020
‫امپراتوری بجنگه.

362
00:17:44,187 --> 00:17:45,605
‫تا جایی که می‌دونیم،

363
00:17:45,647 --> 00:17:48,858
‫پسرهای آزتک حدوداً در ۲۰ سالگی...

364
00:17:48,900 --> 00:17:49,976
‫کاملاً آموزش دیدن...

365
00:17:50,026 --> 00:17:52,278
‫و به‌عنوان جنگجو
‫به نبرد می‌رفتن.

366
00:17:52,612 --> 00:17:54,948
‫از فرد انتظار می‌رفت
‫که تبدیل به...‏

367
00:17:54,989 --> 00:17:58,067
‫جنگجوی بزرگی بشه تا
‫از امپراتوری دفاع کنه...

368
00:17:58,117 --> 00:18:00,328
‫و مرزهاش رو گسترش بده.

369
00:18:01,162 --> 00:18:04,499
‫اما قبل از این‌که بتونه در کنار
‫بهترین‌های ارتش بایسته،

370
00:18:04,540 --> 00:18:06,542
‫جنگجوی جوان باید
‫در استفاده از...

371
00:18:06,584 --> 00:18:09,003
‫سلاح‌های برگزیده‌ی
‫امپراتوری به استادی می‌رسید.

372
00:18:13,508 --> 00:18:16,135
‫موفقیت جنگجو در میدان نبرد،

373
00:18:16,177 --> 00:18:19,639
‫با تعداد اسیرهایی که
‫می‌گرفت سنجیده می‌شد.

374
00:18:19,806 --> 00:18:24,310
‫و برای این کار، به تمام
‫ابزارهای جنگی نیاز داشت.

375
00:18:24,352 --> 00:18:27,939
‫‏[تسلیحات]‏

376
00:18:28,773 --> 00:18:32,985
‫آزتک‌ها دو سلاح
‫داشتن که برای...

377
00:18:33,027 --> 00:18:37,615
‫پرتاب نیزه و سنگ ازشون
‫استفاده می‌کردن.

378
00:18:37,657 --> 00:18:41,369
‫تم‌اَتلَت در اصل
‫یک فلاخن بود...‏

379
00:18:41,411 --> 00:18:43,237
‫به طول حدود یک‌ونیم متر،

380
00:18:43,287 --> 00:18:45,456
‫که یک کیسه در انتهاش داشت.

381
00:18:45,540 --> 00:18:49,535
‫بچه‌های آزتک در سن کم روش
‫کار باهاش رو یاد می‌گرفتن...‏

382
00:18:49,585 --> 00:18:51,754
‫تا بتونن صیدهای
‫کوچک رو شکار کنن.

383
00:18:51,796 --> 00:18:55,875
‫اون رو به‌صورت دایره‌ای
‫بالای سرشون می‌چرخوندن...

384
00:18:55,925 --> 00:18:57,802
‫و با نیروی زیاد...

385
00:18:57,844 --> 00:19:00,471
‫به مسافت‌های نسبتاً دور
‫پرتابش می‌کردن.

386
00:19:00,513 --> 00:19:02,432
‫‏[فلاخن تم‌اَتلَت: برای پرتاب سنگ
‫در فواصل زیاد استفاده می‌شد]‏

387
00:19:02,557 --> 00:19:04,509
‫یکی دیگه از سلاح‌های
‫دوربرد کلیدی...‏

388
00:19:04,559 --> 00:19:07,728
‫در زرادخانه‌ی آزتک‌ها،
‫نیزه‌انداز بود،

389
00:19:07,770 --> 00:19:10,731
‫وسیله‌ای که با قوانین
‫پرتابه کار می‌کرد تا به...

390
00:19:10,773 --> 00:19:14,310
‫دشمن جنگجو از فاصله‌ای
‫فوق‌العاده دور حمله کنه.

391
00:19:14,360 --> 00:19:16,195
‫‏[اَتلتل]‏

392
00:19:16,320 --> 00:19:19,023
‫اَتلتل ابزاریه که
‫فرد در دست نگه می‌داره،

393
00:19:19,073 --> 00:19:22,493
‫نیزه یا سلاح دیگه‌ای رو
‫درونش می‌ذاره...

394
00:19:22,535 --> 00:19:26,080
‫و بعد اون رو به سمت
‫دشمن پرتاب می‌کنه.

395
00:19:27,748 --> 00:19:30,793
‫آزمایش‌های امروزی
‫نشون می‌دن که...

396
00:19:30,835 --> 00:19:33,463
‫یه جنگجوی ماهر آزتک
‫می‌تونسته نیزه‌اش رو به سمت...

397
00:19:33,504 --> 00:19:38,676
‫دشمنی که در فاصله‌ی ۲۴۰
‫متری بوده پرتاب کنه.

398
00:19:38,843 --> 00:19:41,637
‫ساختار فیزیکی این سلاح
‫به فرد اجازه می‌ده...

399
00:19:41,679 --> 00:19:45,266
‫نیزه رو به مسافت‌های
‫دورتری پرتاب کنه.

400
00:19:45,433 --> 00:19:47,977
‫نیزه‌ی اَتلتل نه‌تنها
‫به پوست فرد نفوذ می‌کنه‌،

401
00:19:48,019 --> 00:19:49,854
‫بلکه اون رو به عقب هم
‫پرتاب می‌کنه.

402
00:19:51,939 --> 00:19:54,350
‫اما سلاح محبوب
‫جنگجوی آزتک...

403
00:19:54,400 --> 00:19:56,360
‫در نبردهای تن‌به‌تن...

404
00:19:56,694 --> 00:19:59,155
‫سلاحی وحشتناک بود...

405
00:19:59,280 --> 00:20:02,450
‫با قابلیت ایجاد
‫جراحت‌های هولناک...

406
00:20:02,491 --> 00:20:05,203
‫ماکواهویتل.

407
00:20:05,536 --> 00:20:09,824
‫این سلاح عمداً
‫طراحی شده بود تا...

408
00:20:09,874 --> 00:20:13,669
‫آدم‌ها رو ناتوان کنه
‫و به اسارت دربیاره.

409
00:20:13,711 --> 00:20:16,789
‫این گرز جنگی مرگبار
‫با طول حدود نود سانتی‌متر،

410
00:20:16,839 --> 00:20:20,635
‫لبه‌هایی از تکه‌های دوونیم
‫سانتی‌متری شیشه‌ی آتشفشانی داشت.

411
00:20:20,676 --> 00:20:23,588
‫آزتک‌ها به چیزهایی مثل
‫باروت دسترسی نداشتن.

412
00:20:23,638 --> 00:20:25,890
‫به فلزکاری
‫پیشرفته دسترسی نداشتن.

413
00:20:25,932 --> 00:20:29,143
‫چیزی که داشتن،
‫چوب و پنبه‌ست...

414
00:20:29,352 --> 00:20:31,354
‫و شیشه‌ی آتشفشانی.

415
00:20:31,479 --> 00:20:34,815
‫‏[شیشه‌ی ابسیدین]‏

416
00:20:35,149 --> 00:20:38,194
‫شیشه‌ی آتشفشانی ابسیدین...

417
00:20:38,402 --> 00:20:40,905
‫یکی از تیزترین مواد...

418
00:20:41,030 --> 00:20:43,449
‫شناخته‌شده برای بشره.

419
00:20:43,658 --> 00:20:46,235
‫یه چاقوی ابسیدین
‫با ضخامت حدودی ۳ نانومتر،

420
00:20:46,285 --> 00:20:48,829
‫۱۰ تا ۲۰ برابر تیزتر
‫از یه تیغ ریش‌تراش...

421
00:20:48,871 --> 00:20:50,665
‫معمولی خونگیه.

422
00:20:50,790 --> 00:20:53,042
‫طبق یه سری
‫از اسنادی که داریم...

423
00:20:53,209 --> 00:20:55,286
‫که بعد از فتح اسپانیا
‫نوشته شدن،

424
00:20:55,336 --> 00:20:59,215
‫ماکواهویتل می‌تونست
‫چنان تیز باشه که...

425
00:20:59,256 --> 00:21:03,302
‫با یه ضربه،
‫سر یه نفر رو قطع کنه.

426
00:21:03,552 --> 00:21:06,714
‫این سلاح بلای وحشتناکی
‫سر گوشت تن انسان میاره...

427
00:21:06,764 --> 00:21:08,975
‫و می‌تونه از زره‌های دفاعی...

428
00:21:09,016 --> 00:21:11,435
‫و سپرها رد بشه.

429
00:21:11,644 --> 00:21:14,680
‫به احتمال زیاد،
‫بیشتر اسپانیایی‌هایی که...

430
00:21:14,730 --> 00:21:18,818
‫در جنگ اسپانیا و آزتک کشته شدن،
‫به‌خاطر عفونت ناشی از...

431
00:21:18,859 --> 00:21:22,905
‫زخم‌های ماکواهویتل بوده.

432
00:21:22,989 --> 00:21:25,650
‫‏[تکپاتل: خنجر ابسیدین]‏

433
00:21:25,700 --> 00:21:28,452
‫جنگجوی آزتک از همین شیشه...

434
00:21:28,494 --> 00:21:31,197
‫در تکپاتل استفاده می‌کنه،
‫یه خنجر ۱۵ سانتی‌متری،

435
00:21:31,247 --> 00:21:34,542
‫تا بدن‌ها رو بشکافه
‫و قلب‌ها رو بیرون بکشه.

436
00:21:37,086 --> 00:21:38,671
‫برای امور دفاعی،

437
00:21:38,838 --> 00:21:43,801
‫آزتک‌ها از سپری به اسم
‫چیمالی استفاده می‌کنن.

438
00:21:43,968 --> 00:21:47,138
‫هرچی رتبه‌ی فرد به‌عنوان
‫جنگجو بالاتر باشه،

439
00:21:47,304 --> 00:21:49,140
‫زره و پوشش جنگیش هم...

440
00:21:49,265 --> 00:21:52,309
‫در نبرد پر زرق‌وبرق‌تر می‌شه،

441
00:21:52,351 --> 00:21:55,479
‫از جمله سپرهای
‫پَردار خیلی گرون‌قیمت.

442
00:21:55,521 --> 00:21:58,482
‫شاید به نظر بیاد
‫این سپرهای چیمالی...

443
00:21:58,524 --> 00:22:00,276
‫نمی‌تونن از فرد محافظت کنن.

444
00:22:00,317 --> 00:22:03,779
‫ولی زیر این تزیینات...

445
00:22:03,946 --> 00:22:06,449
‫یه لایه پنبه‌ی ضخیمه،

446
00:22:06,490 --> 00:22:09,535
‫که با پوست حیوون
‫و چوب تقویت شده.

447
00:22:09,660 --> 00:22:13,414
‫این سپرها در واقع برای
‫جلوگیری از برخورد...

448
00:22:13,456 --> 00:22:15,499
‫مثلاً تیر و پرتابه‌ها
‫خیلی کارسازن.

449
00:22:15,624 --> 00:22:18,961
‫وزن سپر چیمالی
‫حدود ۲ تا ۳ کیلوگرمه،

450
00:22:19,003 --> 00:22:21,589
‫برای همین برای نبردهای
‫تن‌به‌تن سریع...

451
00:22:21,630 --> 00:22:23,758
‫فوق‌العاده مناسبه.

452
00:22:23,799 --> 00:22:25,593
‫بیشتر اوقات
‫در محیط‌های...

453
00:22:25,634 --> 00:22:28,345
‫جنگلی می‌جنگن، پس باید...

454
00:22:28,387 --> 00:22:30,598
‫خیلی فرز و پرتحرک باشن.

455
00:22:30,639 --> 00:22:34,435
‫آزتک‌ها زره‌های
‫پنبه‌ای می‌پوشن که...

456
00:22:34,477 --> 00:22:39,315
‫با آب‌نمک یا مایعات
‫دیگه مقاوم شده.

457
00:22:39,523 --> 00:22:41,650
‫این زره سفت شده تا
‫جلوی ضربه‌های...

458
00:22:41,692 --> 00:22:43,986
‫سلاح‌های برنده
‫یا نیزه رو بگیره.

459
00:22:44,320 --> 00:22:45,654
‫سبکه.

460
00:22:45,696 --> 00:22:49,283
‫جنگجو رو خیلی فرز می‌کنه.

461
00:22:49,450 --> 00:22:52,453
‫این دقیقاً برعکس
‫زره‌هاییه که...

462
00:22:52,495 --> 00:22:55,664
‫اسپانیایی‌ها در جنگ می‌پوشن.

463
00:22:55,748 --> 00:22:58,250
‫زره اون‌ها حدود ۲۷ کیلوگرمه.

464
00:22:58,417 --> 00:23:00,786
‫در مقایسه با اون،
‫زره آزتک‌ها خیلی سبکه،

465
00:23:00,836 --> 00:23:02,421
‫حدود ۳ تا ۴ کیلوگرم.

466
00:23:02,463 --> 00:23:05,466
‫این زره واقعاً محکمه
‫و بعضی اوقات بهش...

467
00:23:05,508 --> 00:23:07,635
‫می‌گن: ‏«کولار آمریکای میانه»‏.

468
00:23:07,676 --> 00:23:10,304
‫داشتن ۲۷ کیلوگرم زره،
‫سرعت جنگجو رو کم می‌کنه.

469
00:23:10,346 --> 00:23:11,847
‫تازه شرایط آب‌وهوایی هم هست،

470
00:23:12,014 --> 00:23:13,516
‫که جنگجو رو
‫خیلی گرم کنه.

471
00:23:13,641 --> 00:23:16,560
‫فرد اصلاً نمی‌خواد وقتی
‫بدنش کم‌آب شده بجنگه.

472
00:23:16,644 --> 00:23:19,522
‫جنگجوهای آزتک
‫از این تفاوت زره‌ها...

473
00:23:19,563 --> 00:23:24,351
‫علیه این دشمن سرسخت
‫جدید استفاده می‌کنن.

474
00:23:24,401 --> 00:23:26,612
‫اسپانیایی‌ها
‫مشغول کاوش...

475
00:23:26,654 --> 00:23:28,614
‫در سواحل مکزیک بودن.

476
00:23:28,656 --> 00:23:32,076
‫شایعه‌هایی در مورد یه شهر ثروتمند
‫در نواحی داخلی می‌شنون...

477
00:23:32,117 --> 00:23:35,404
‫و برای همین،
‫یه گروه اکتشافی رو می‌فرستن تا...

478
00:23:35,454 --> 00:23:38,123
‫این شهر و ثروتش رو
‫پیدا کنن.

479
00:23:38,165 --> 00:23:41,035
‫سال ۱۵۱۹، اسپانیایی‌ها...

480
00:23:41,085 --> 00:23:43,504
‫وارد دره‌ی مکزیک می‌شن.

481
00:23:43,545 --> 00:23:47,174
‫هرنان کورتس با حمله‌اش
‫در اواسط یکی از...

482
00:23:47,216 --> 00:23:49,335
‫جشن‌های مقدس آزتک‌ها،
‫نیت واقعی خودش رو...

483
00:23:49,385 --> 00:23:52,805
‫بهشون نشون می‌ده.

484
00:23:53,138 --> 00:23:56,809
‫این اتفاق در شب ۳۰
‫ژوئن ۱۵۲۰ رخ می‌ده.

485
00:23:56,976 --> 00:23:59,603
‫این واقعه به نوچه
‫تریسته معروفه.

486
00:23:59,770 --> 00:24:01,480
‫شب غم‌انگیز.

487
00:24:01,647 --> 00:24:06,026
‫‏[نوچه تریسته:‌شب غم‌انگیز،
‫سال ۱۵۲۰]‏

488
00:24:06,193 --> 00:24:07,102
‫زنگ خطر به صدا درمیاد...

489
00:24:07,152 --> 00:24:09,613
‫و آزتک‌ها پل‌های
‫شاه‌راه‌ها رو بالا می‌کشن،

490
00:24:09,655 --> 00:24:11,982
‫تا فرار اسپانیایی‌ها
‫از میان دریاچه رو...

491
00:24:12,032 --> 00:24:14,952
‫سخت‌تر کنن.

492
00:24:15,160 --> 00:24:17,788
‫آزتک‌ها پایتخت خودشون رو
‫جوری ساختن تا...

493
00:24:17,830 --> 00:24:20,449
‫نیروهای مهاجم رو
‫غافلگیر کنن.

494
00:24:20,499 --> 00:24:21,992
‫همه‌جا پر از کانال‌های آبه.

495
00:24:22,042 --> 00:24:23,118
‫بن‌بست‌های زیادی وجود داره.

496
00:24:23,168 --> 00:24:26,664
‫اصلاً شبیه به چیزهایی که
‫اسپانیایی‌ها دیده بودن نیست.

497
00:24:26,714 --> 00:24:29,008
‫اتفاقی که میفته
‫اینه که موقع فرار،

498
00:24:29,049 --> 00:24:32,302
‫اسپانیایی‌ها
‫در تعداد زیادی از این...

499
00:24:32,344 --> 00:24:34,096
‫کانال‌ها و آبراه‌ها میفتن.

500
00:24:35,389 --> 00:24:37,466
‫زره‌های اسپانیایی
‫راهی برای باز شدن سریع ندارن.

501
00:24:37,516 --> 00:24:38,475
‫زیپی در کار نیست!

502
00:24:38,517 --> 00:24:40,602
‫نمی‌شه راحت
‫اون زره رو درآورد.

503
00:24:40,769 --> 00:24:42,855
‫وقتی فرد سنگین بشه،
‫دیگه کارش تمومه.

504
00:24:43,022 --> 00:24:44,565
‫خیلی از اسپانیایی‌ها،

505
00:24:44,606 --> 00:24:46,892
‫به‌خاطر سنگینی بیش
‫از حد زره فلزی‌شون،

506
00:24:46,942 --> 00:24:48,819
‫غرق می‌شن.

507
00:24:48,861 --> 00:24:51,447
‫دو سوم اسپانیایی‌ها
‫کشته می‌شن.

508
00:24:51,613 --> 00:24:55,401
‫کورتس تخمین زد که
‫۲/۰۰۰ نفر کشته شدن.

509
00:24:55,451 --> 00:24:57,036
‫بعضی از نیروهای اسپانیایی...

510
00:24:57,077 --> 00:24:59,071
‫اسیر و قربانی می‌شن.

511
00:24:59,121 --> 00:25:02,041
‫سرشون رو قطع می‌کنن...

512
00:25:02,207 --> 00:25:06,378
‫و جمجمه‌هاشون رو
‫درست بغل معبد بزرگ،

513
00:25:06,503 --> 00:25:09,798
‫روی جاجمجمه‌ای می‌ذارن.

514
00:25:09,965 --> 00:25:11,717
‫نبردهایی مثل نوچه تریسته...

515
00:25:11,759 --> 00:25:13,927
‫نشون می‌دن که ارتش
‫آزتک چطوری...

516
00:25:13,969 --> 00:25:17,556
‫از موانع طبیعی خودش
‫استفاده می‌کنه.

517
00:25:17,598 --> 00:25:20,476
‫اما برای هر تک‌جنگجو،

518
00:25:20,559 --> 00:25:23,353
‫افتخار واقعی
‫در گرفتن اسیر...

519
00:25:23,604 --> 00:25:25,731
‫در حین نبرد تن‌به‌تنه.

520
00:25:28,108 --> 00:25:30,778
‫جوان آزتک سال‌ها
‫آموزش دیده...

521
00:25:30,819 --> 00:25:34,615
‫و ریخته شدن خون رو
‫در میدون جنگ و روی محراب دیده.

522
00:25:34,656 --> 00:25:38,026
‫حالا وقتشه که
‫خودش رو محک بزنه.

523
00:25:38,076 --> 00:25:41,413
‫‏[مبارزه]‏

524
00:25:49,588 --> 00:25:51,623
‫وقتی بحث مبارزه وسط باشه،

525
00:25:51,673 --> 00:25:54,259
‫آزتک‌ها واقعاً مظهر
‫یه جور شور و اشتیاق...

526
00:25:54,301 --> 00:25:57,429
‫بی‌وقفه برای انجام
‫هر کار لازمی هستن...

527
00:25:57,471 --> 00:26:00,390
‫تا حریفشون رو شکست بدن...

528
00:26:00,474 --> 00:26:03,435
‫و بقای امپراتوریشون رو
‫تضمین کنن.

529
00:26:05,646 --> 00:26:09,566
‫با گسترش امپراتوری
‫آزتک در شمال،

530
00:26:09,733 --> 00:26:14,238
‫این امپراتوری با یه سری شهرهای
‫مستقل و نسبتاً قدرتمند...

531
00:26:14,404 --> 00:26:16,114
‫وارد جنگ می‌شه.

532
00:26:19,368 --> 00:26:21,203
‫نتیجه‌اش هم این می‌شه که...‏

533
00:26:21,245 --> 00:26:24,490
‫آزتک‌ها یه سری لشکرکشی...

534
00:26:24,540 --> 00:26:28,794
‫با نبردهای تن‌به‌تن
‫راه می‌اندازن.

535
00:26:28,835 --> 00:26:31,672
‫آموزش‌های آزتک‌ها نه
‫تنها بهشون جنگیدن رو...

536
00:26:31,713 --> 00:26:35,008
‫یاد می‌ده، بلکه یادشون می‌ده
‫از کجا ضربه بزنن.

537
00:26:42,975 --> 00:26:45,352
‫فرد تا جایی که می‌شه باید
‫ارتفاعات رو بگیره...

538
00:26:45,394 --> 00:26:47,980
‫تا بتونه از تپه
‫سرازیر بشه...‏

539
00:26:48,021 --> 00:26:50,524
‫و با ایجاد کلی سروصدای
‫وحشتناک جلو بره.

540
00:26:55,862 --> 00:26:58,532
‫جنگجوی آزتک
‫همون‌طور که آموزش دیده...‏

541
00:26:58,573 --> 00:27:01,610
‫رو به جلو حرکت می‌کنه
‫و خطرناک‌ترین...

542
00:27:01,660 --> 00:27:04,913
‫سلاحش، ماکواهویتل رو
‫به دست می‌گیره.

543
00:27:05,122 --> 00:27:07,791
‫هدف اینه که مبارزه رو
‫در سریع‌ترین زمان...

544
00:27:07,874 --> 00:27:11,411
‫ممکن تموم کنن و اسیر بگیرن.

545
00:27:11,461 --> 00:27:13,338
‫پس فرد باید سریع و چابک باشه.

546
00:27:17,050 --> 00:27:18,969
‫دنبال اینن که به مچ،

547
00:27:19,011 --> 00:27:22,514
‫آرنج، زانو یا مچ
‫پای طرف ضربه بزنن.

548
00:27:22,556 --> 00:27:25,684
‫جاهایی که خرده‌های ابسیدین
‫اون‌قدر عمیق نفوذ کنن تا...

549
00:27:25,726 --> 00:27:28,603
‫جلوی سلاح دست گرفتن
‫دشمن،

550
00:27:28,645 --> 00:27:29,980
‫جلوی سپر گرفتن...

551
00:27:30,022 --> 00:27:31,940
‫یا فرارش رو بگیرن.

552
00:27:36,778 --> 00:27:40,449
‫افتخاری که جنگجوی
‫آزتک به دنبالشه،

553
00:27:40,490 --> 00:27:43,493
‫به چیزی خیلی خطرناک‌تر
‫از کشتن نیاز داره...

554
00:27:43,577 --> 00:27:46,079
‫می‌خواد اسیر بگیره.

555
00:27:47,831 --> 00:27:50,709
‫آزتک‌ها می‌تونن از بخش
‫صاف‌تر گرز استفاده کنن...

556
00:27:50,751 --> 00:27:52,961
‫و فقط حریف رو بیهوش کنن.

557
00:27:53,003 --> 00:27:56,206
‫یا این‌که از بخش ابسیدینی
‫استفاده کنن که خیلی تیزه.

558
00:27:56,256 --> 00:27:58,333
‫کاری که می‌خوان بکنن
‫اینه که پای حریف رو...

559
00:27:58,383 --> 00:28:00,886
‫زخمی کنن تا بیفته...

560
00:28:00,927 --> 00:28:02,929
‫و بتونن اون رو از میدون
‫جنگ بیرون بکشن...

561
00:28:02,971 --> 00:28:05,348
‫و برای مراسم
‫قربانی کردن اسیرش کنن.

562
00:28:17,944 --> 00:28:20,155
‫وقتی اسیرها رو می‌گیرن،

563
00:28:20,197 --> 00:28:24,326
‫معمولاً دست‌ها و احتمالاً
‫پاهاشون رو می‌بندن.

564
00:28:24,367 --> 00:28:27,579
‫طبق یه سری منابع،
‫گردنشون رو هم...

565
00:28:27,621 --> 00:28:29,956
‫با یه وسیله چوبی
‫مهار می‌کردن.

566
00:28:34,920 --> 00:28:38,215
‫یا شاید هم اون‌ها رو به زور
‫توی قفس می‌ذاشتن تا...

567
00:28:38,256 --> 00:28:41,676
‫تحت محافظت و به زور
‫به تنوشتیتلان برگردونن.

568
00:28:41,718 --> 00:28:44,679
‫حالا جنگجوی آزتک خون
‫اسیرش رو تقدیم...

569
00:28:44,721 --> 00:28:46,681
‫ایزد جنگ می‌کنه...

570
00:28:46,848 --> 00:28:49,468
‫و یه قدم به تبدیل
‫شدن به...

571
00:28:49,518 --> 00:28:51,978
‫یه جنگجوی نخبه و نام‌آور
‫نزدیک‌تر می‌شه.

572
00:28:52,103 --> 00:28:55,941
‫از نظر آزتک‌ها،
‫ارزش تمام اسرا یکی نیست.

573
00:28:56,066 --> 00:28:59,486
‫دلشون می‌خواد بهترین
‫جنگجو رو اسیر کنن،

574
00:28:59,528 --> 00:29:01,947
‫چون این کار نه تنها...

575
00:29:01,988 --> 00:29:04,107
‫به ارتش دشمن ضربه می‌زنه،

576
00:29:04,157 --> 00:29:08,286
‫بلکه جایگاه خودشون رو هم
‫به‌عنوان جنگجو بالا می‌بره.

577
00:29:08,453 --> 00:29:11,790
‫«ارتقای رتبه من،
‫حالا چه کاهن بشم چه...

578
00:29:11,832 --> 00:29:15,076
‫جنگجو، به تعداد اسیرهایی
‫که می‌گیرم بستگی داره.»

579
00:29:15,126 --> 00:29:17,754
‫وقتی فرد بتونه چهار
‫تا اسیر بگیره،

580
00:29:17,796 --> 00:29:20,757
‫ترفیع می‌گیره
‫و احتمالاً می‌تونه...

581
00:29:20,799 --> 00:29:23,552
‫جنگجوی جگوار یا عقاب بشه.

582
00:29:23,635 --> 00:29:25,303
‫هردوشون یک درجه دارن.

583
00:29:25,345 --> 00:29:29,090
‫جنگجوهای عقاب لباس‌هایی
‫از پر به تن می‌کردن...

584
00:29:29,140 --> 00:29:32,894
‫و کلاهخودی شبیه
‫به سر عقاب داشتن.

585
00:29:32,936 --> 00:29:36,022
‫جنگجوهای جگوار پوست
‫جگوار می‌پوشیدن...

586
00:29:36,189 --> 00:29:40,777
‫و کلاه‌خودهایی شبیه
‫به سر جگوار داشتن.

587
00:29:40,944 --> 00:29:43,071
‫تمام این کارها برای ترسوندن
‫دشمن از طریق...

588
00:29:43,113 --> 00:29:45,857
‫افتخارات گذشته بود،

589
00:29:45,907 --> 00:29:49,452
‫کشتن و اسیر
‫گرفتن در میدون نبرد.

590
00:29:49,494 --> 00:29:52,739
‫اگه جنگجوی دشمن باشید
‫و ببینید که یه...

591
00:29:52,789 --> 00:29:55,917
‫جنگجوی عقاب یا جگوار
‫داره به طرفتون میاد،

592
00:29:55,959 --> 00:29:59,087
‫وحشت وجودتون رو فرا می‌گیره.

593
00:29:59,337 --> 00:30:02,465
‫ایجاد وحشت بین
‫دشمنان شاید...

594
00:30:02,507 --> 00:30:05,927
‫ترسناک‌ترین سلاح
‫آزتک‌ها باشه...

595
00:30:06,094 --> 00:30:08,888
‫سلاحی که همیشه حاضرن
‫ازش استفاده کنن.

596
00:30:12,726 --> 00:30:15,604
‫ترس... درد...

597
00:30:15,770 --> 00:30:17,097
‫مرگ...

598
00:30:17,147 --> 00:30:21,810
‫جنگجوی آزتک باید به همه‌شون
‫مسلط بشه تا به حاکمانش خدمت کنه،

599
00:30:21,860 --> 00:30:25,864
‫از جمله کسی که افسانه‌اش
‫هنوز هم زنده‌ست.

600
00:30:26,197 --> 00:30:29,534
‫موکتزومای دوم در سال
‫۱۵۰۲ امپراتور می‌شه.

601
00:30:29,576 --> 00:30:31,953
‫بعد سعی می‌کنه
‫امپراتوری رو گسترش بده.

602
00:30:31,995 --> 00:30:34,664
‫اما بعضی از شهرهای تحت
‫فرمان هم می‌خوان...

603
00:30:34,748 --> 00:30:36,916
‫اقتدارش رو به چالش بکشن.

604
00:30:36,958 --> 00:30:40,003
‫متوجه می‌شه بعضی
‫از شهرهای میختک...

605
00:30:40,045 --> 00:30:42,964
‫در جنوب مکزیک،
‫استان اوآخاکای امروزی،

606
00:30:43,006 --> 00:30:45,633
‫شورش کردن
‫و خراجشون رو نمی‌دن.

607
00:30:45,842 --> 00:30:49,379
‫خراج مجموعه‌ای
‫از کالاها بود...

608
00:30:49,429 --> 00:30:52,140
‫که به تنوشتیتلان
‫فرستاده می‌شد.

609
00:30:52,182 --> 00:30:54,559
‫این کالاها ممکن بود
‫شامل مواد غذایی...

610
00:30:54,726 --> 00:30:56,019
‫غلات،

611
00:30:56,186 --> 00:30:59,439
‫منسوجات، تزیینات پَری
‫و سنگ‌های قیمتی باشن.

612
00:30:59,647 --> 00:31:02,726
‫چیزهایی که قدرت...

613
00:31:02,776 --> 00:31:04,736
‫امپراتورهای
‫آزتک رو نشون می‌دادن.

614
00:31:04,778 --> 00:31:06,946
‫حالا موکتزوما
‫با یه مشکل روبه‌رو شده بود.

615
00:31:07,030 --> 00:31:10,116
‫چطوری باید اون‌ها رو
‫دوباره مطیع خودش می‌کرد؟

616
00:31:10,241 --> 00:31:13,036
‫موکتزوما تصمیم می‌گیره
‫علیه مردم میختک...

617
00:31:13,078 --> 00:31:17,874
‫در فاصله‌ی حدوداً ۴۸۰ کیلومتری، 
‫اقدام کنه.

618
00:31:17,916 --> 00:31:21,578
‫موکتزوما ۱۰۰ تا نماینده
‫فرستاد تا شنی رو بیارن...

619
00:31:21,628 --> 00:31:25,215
‫که برای جواهرسازی لازم دارن،
‫یه شن مخصوص.

620
00:31:25,256 --> 00:31:27,175
‫مردم توتوتپک می‌خوان
‫به موکتزوما نشون بدن که...

621
00:31:27,300 --> 00:31:29,794
‫به هیچ وجه جلوش
‫سر خم نمی‌کنن.

622
00:31:29,844 --> 00:31:31,012
‫هیچی بهش نمی‌دن...

623
00:31:31,054 --> 00:31:32,639
‫و در نهایت تصمیم
‫می‌گیرن که...

624
00:31:32,680 --> 00:31:36,101
‫فرستاده‌ها رو بکشن.

625
00:31:36,267 --> 00:31:38,144
‫بعد از یه مدت،
‫امپراتور آزتک...

626
00:31:38,186 --> 00:31:42,807
‫جاسوس‌هایی رو می‌فرسته تا نفوذ
‫کنن و از درستی خبر مطمئن بشن.

627
00:31:42,857 --> 00:31:45,101
‫اون‌ها هم جنازه‌ی
‫نماینده‌ها رو...

628
00:31:45,151 --> 00:31:47,153
‫وسط راه پیدا می‌کنن.

629
00:31:47,195 --> 00:31:49,072
‫طبیعتاً موکتزوما
‫حسابی عصبانی می‌شه...

630
00:31:49,114 --> 00:31:51,399
‫و تصمیم می‌گیره
‫وارد جنگ بشه.

631
00:31:51,449 --> 00:31:53,660
‫‏[جنگ]‏

632
00:31:54,661 --> 00:31:58,164
‫جواب چنین مخالفت آشکاری،
‫خشونت بی‌رحمانه‌ست،

633
00:31:58,373 --> 00:32:02,377
‫چون آزتک‌ها برای حفظ
‫امپراتوریشون راهی جنگ می‌شن.

634
00:32:02,460 --> 00:32:05,205
‫‏[محاصره‌ی توتوتپک، سال ۱۵۲۰]‏

635
00:32:05,255 --> 00:32:07,048
‫مردم توتوتپک از اتفاقی
‫که ممکنه بیفته...

636
00:32:07,132 --> 00:32:09,083
‫حسابی وحشت کردن،

637
00:32:09,133 --> 00:32:12,595
‫برای همین، پنج تا
‫دیوار سنگی و آجری...

638
00:32:12,804 --> 00:32:14,514
‫بیرون شهرشون می‌سازن.

639
00:32:14,681 --> 00:32:16,182
‫موکتزوما از...

640
00:32:16,349 --> 00:32:19,686
‫تنوشتیتلان و شهرهای متحد،

641
00:32:19,853 --> 00:32:22,889
‫شاید حدود ۴۰۰
‫هزار جنگجو رو...

642
00:32:22,939 --> 00:32:24,858
‫علیه توتوتپک روانه می‌کنه.

643
00:32:26,192 --> 00:32:29,112
‫حدود ۴۸۰ کیلومتر
‫پیاده‌روی می‌کنن...

644
00:32:29,237 --> 00:32:32,816
‫و وقتی به اونجا می‌رسن،
‫می‌بینن که از شهر...

645
00:32:32,866 --> 00:32:38,371
‫با دیوارها و یه رودخونه‌ی
‫بزرگ محافظت می‌شه.

646
00:32:38,663 --> 00:32:41,875
‫آزتک‌ها با استفاده از تخصصشون
‫در جنگ‌های آبی‌خاکی،

647
00:32:41,916 --> 00:32:44,127
‫قایق‌هایی می‌سازن که ازشون...

648
00:32:44,168 --> 00:32:46,871
‫برای عبور از رودخونه
‫استفاده کنن.

649
00:32:46,921 --> 00:32:49,799
‫آزتک‌ها کارشون رو
‫با ترسوندن...

650
00:32:49,841 --> 00:32:51,926
‫مدافعان شهر شروع می‌کنن.

651
00:32:51,968 --> 00:32:54,888
‫مثلاً با زدن طبل
‫و نواختن موسیقی،

652
00:32:54,929 --> 00:32:57,140
‫نشون دادن خودشون
‫و مسخره کردن اون‌ها...

653
00:32:57,265 --> 00:32:58,808
‫و با فریاد زدن درباره‌ی
‫این‌که چطور...

654
00:32:58,850 --> 00:33:00,393
‫قراره تحقیرشون کنن...

655
00:33:00,435 --> 00:33:02,270
‫و وقتی وارد شهر بشن
‫چه بلای وحشتناکی...

656
00:33:02,312 --> 00:33:04,314
‫سر اون‌ها و خانواده‌شون میارن.

657
00:33:04,480 --> 00:33:06,474
‫این اتفاقات شب‌هنگام میفته،
‫برای همین مردم توتوتپک...

658
00:33:06,524 --> 00:33:07,692
‫متوجه اوضاع نمی‌شن...

659
00:33:07,734 --> 00:33:10,653
‫و تا بیان خطر رو حس کنن،

660
00:33:10,695 --> 00:33:14,115
‫آزتک‌ها دیوارها رو
‫شکستن و وارد شدن.

661
00:33:14,157 --> 00:33:16,075
‫شهر رو تماماً غارت می‌کنن...

662
00:33:16,117 --> 00:33:19,412
‫و کاخ‌های سلطنتی رو
‫به آتیش می‌کشن.

663
00:33:19,579 --> 00:33:23,491
‫وقتی آزتک‌ها به قصد
‫تسخیر و گرفتن باج...

664
00:33:23,541 --> 00:33:25,501
‫به شهری حمله می‌کردن،

665
00:33:25,543 --> 00:33:29,547
‫به اهالی اونجا کاری
‫نداشتن و امان می‌دادن،

666
00:33:29,589 --> 00:33:32,083
‫البته اگه مسالمت‌آمیز
‫تسلیم می‌شدن و شرایط...

667
00:33:32,133 --> 00:33:33,968
‫پرداخت باج رو قبول می‌کردن.

668
00:33:34,135 --> 00:33:36,137
‫ولی اگه شهر تسلیم نمی‌شد،

669
00:33:36,304 --> 00:33:39,390
‫به جنگجوهای آزتک
‫اجازه داده می‌شد...

670
00:33:39,432 --> 00:33:41,434
‫بعد از تموم شدن جنگ،
‫بریزن توی شهر و غارتش کنن،

671
00:33:41,476 --> 00:33:45,396
‫درست مثل کاری که وایکینگ‌ها
‫برای جمع کردن غنیمت می‌کردن.

672
00:33:45,605 --> 00:33:48,691
‫بیشتر مردم
‫شهر رو قتل‌عام کردن.

673
00:33:52,362 --> 00:33:54,906
‫برخی منابع می‌گن اون‌ها
‫هر کسی رو که بالای...

674
00:33:54,947 --> 00:33:57,658
‫۹ سال سن داشته کشتن
‫و صدها اسیر رو...

675
00:33:57,700 --> 00:34:00,036
‫با خودشون به تنوشتیتلان برگردوندن.

676
00:34:00,203 --> 00:34:02,405
‫اتفاقی رقم خورد
‫که سینه به سینه...

677
00:34:02,455 --> 00:34:05,917
‫و نسل به نسل
‫به یادگار موند.

678
00:34:06,125 --> 00:34:09,295
‫به راه انداختن
‫اون‌همه حمام خون،

679
00:34:09,337 --> 00:34:11,172
‫کشتار و گرفتن اسیر...

680
00:34:11,464 --> 00:34:14,258
‫برای این بود که مردم همیشه
‫یادشون بمونه عاقبت سرکشی...

681
00:34:14,300 --> 00:34:17,303
‫در برابر قدرت
‫امپراتوری آزتک چیه.

682
00:34:17,345 --> 00:34:19,389
‫بعد از سقوط دشمن،

683
00:34:19,472 --> 00:34:23,101
‫پیروزی جنگجو زمانی
‫کامل می‌شد که می‌تونست...

684
00:34:23,142 --> 00:34:27,438
‫ایزد جنگ رو با قربانی
‫کردن انسان‌ها سیر کنه.

685
00:34:27,688 --> 00:34:30,358
‫تعداد زیادی
‫از مردم توتوتپک...

686
00:34:30,400 --> 00:34:32,944
‫به عنوان قربانی برده شدن.

687
00:34:35,238 --> 00:34:37,824
‫به اسیرها غذا داده می‌شد،

688
00:34:37,865 --> 00:34:40,109
‫با احترام باهاشون
‫رفتار می‌شد...

689
00:34:40,159 --> 00:34:44,122
‫و این کار روشی برای گره زدن
‫شرف این دو مرد به هم بود.

690
00:34:44,414 --> 00:34:46,290
‫بعد، در روز قربانی کردن،

691
00:34:46,332 --> 00:34:48,918
‫جنگجوی آزتک اسیرش رو
‫به معبد می‌برد،

692
00:34:49,127 --> 00:34:52,672
‫تا پای مرگ همراهیش
‫می‌کرد و اسیر...

693
00:34:52,713 --> 00:34:54,757
‫بالای هرم قربانی می‌شد.

694
00:35:01,681 --> 00:35:03,424
‫مراسم قربانی کردن...

695
00:35:03,474 --> 00:35:05,768
‫یه روند کند و خونین بود...

696
00:35:05,852 --> 00:35:09,147
‫و با درآوردن قلب
‫اسیر شروع می‌شد.

697
00:35:12,275 --> 00:35:16,437
‫دلیل بیرون کشیدن
‫قلب اسیر هم،

698
00:35:16,487 --> 00:35:19,657
‫طبیعتاً پیشکش
‫کردنش به ایزدها بود.

699
00:35:21,701 --> 00:35:25,454
‫قلب شامل یکی از سه روح،
‫تیولیا، بود.

700
00:35:25,663 --> 00:35:29,458
‫و تیولیا در واقع
‫همون آتش الهی بود.

701
00:35:29,500 --> 00:35:32,870
‫برای همین، اون رو
‫به عنوان یه ماده‌ی...

702
00:35:32,920 --> 00:35:35,173
‫فوق‌العاده باارزش
‫به ایزدها هدیه می‌دادن،

703
00:35:35,214 --> 00:35:38,342
‫ماده‌ای که بخشی از روح
‫فرد رو در خودش داشت.

704
00:35:41,053 --> 00:35:44,974
‫و این کار،
‫برای جبران لطف ایزدها بود...

705
00:35:45,141 --> 00:35:47,476
‫که جهان رو به حرکت درآوردن...

706
00:35:47,518 --> 00:35:50,855
‫و دنیا رو از هرج‌ومرج
‫نجات دادن.

707
00:35:57,862 --> 00:35:59,780
‫بعد بدن قطعه‌قطعه می‌شد.

708
00:35:59,989 --> 00:36:02,325
‫جمجمه روی جاجمجمه‌ای
‫مخصوص قرار می‌گرفت...

709
00:36:02,366 --> 00:36:04,986
‫و بقیه‌ی اجزا رو
‫جنگجو به خونه می‌برد،

710
00:36:05,036 --> 00:36:08,956
‫تا اونجا پخته و در یک مراسم
‫آدم‌خواری خورده بشه.

711
00:36:12,126 --> 00:36:14,128
‫این کار فوق‌العاده وحشتناکه.

712
00:36:14,170 --> 00:36:15,588
‫ولی در عین حال،

713
00:36:15,630 --> 00:36:19,967
‫معنای معنوی
‫خیلی عمیقی داره.

714
00:36:20,009 --> 00:36:22,753
‫این کار فقط برای بزرگداشت ویتسیلوپوچتلی،

715
00:36:22,803 --> 00:36:25,932
‫ایزد جنگ نبود، بلکه روش خیلی
‫خوبی هم برای زهرچشم گرفتن...

716
00:36:25,973 --> 00:36:29,935
‫از کسایی بود که به شهر
‫آورده می‌شدن...

717
00:36:29,977 --> 00:36:31,470
‫و مجبور بودن
‫این صحنه رو تماشا کنن.

718
00:36:31,520 --> 00:36:33,439
‫موضوع سر نشون
‫دادن اینه که...

719
00:36:33,481 --> 00:36:36,442
‫چقدر می‌تونین از قدرت
‫الهی استفاده کنید.

720
00:36:36,484 --> 00:36:38,277
‫اگه ما می‌تونیم این‌همه
‫آدم رو قربانی کنیم،

721
00:36:38,319 --> 00:36:41,230
‫پس ایزدهامون
‫چقدر قدرتمندن؟

722
00:36:41,280 --> 00:36:43,866
‫ولی سلطه‌ی امپراتوری آزتک...

723
00:36:43,908 --> 00:36:45,735
‫نمی‌تونست تا ابد دووم بیاره.

724
00:36:45,785 --> 00:36:48,537
‫به‌زودی جنگجوهاش
‫با دشمنی روبه‌رو می‌شن...

725
00:36:48,579 --> 00:36:52,458
‫که از تمام دشمن‌های
‫قبلیشون ترسناک‌تره.

726
00:36:57,880 --> 00:37:00,791
‫امپراتوری آزتک،
‫قدرتمندترین جنگجوهای...

727
00:37:00,841 --> 00:37:04,303
‫تاریخ آمریکای
‫میانه رو پرورش می‌ده.

728
00:37:04,387 --> 00:37:06,172
‫اون‌ها با تکیه
‫بر هدف الهیشون،

729
00:37:06,222 --> 00:37:09,183
‫۲۰۰ سال حکومت می‌کنن.

730
00:37:09,350 --> 00:37:12,812
‫ولی بعد، در سال ۱۵۱۹...

731
00:37:13,020 --> 00:37:14,772
‫یه تهدید جدید پیدا می‌شه.

732
00:37:15,231 --> 00:37:19,735
‫‏[هجوم اسپانیایی‌ها، سال ۱۵۱۹]‏

733
00:37:19,777 --> 00:37:22,363
‫اسپانیایی‌ها
‫به رهبری هرنان کورتس،

734
00:37:22,405 --> 00:37:25,157
‫وارد وراکروز امروزی می‌شن.

735
00:37:25,199 --> 00:37:27,326
‫اولش آزتک‌ها از گوشه و کنار
‫امپراتوری بزرگشون،

736
00:37:27,368 --> 00:37:30,321
‫پچ‌پچ‌هایی درباره‌ی...

737
00:37:30,371 --> 00:37:33,916
‫مردانی با لباس‌های
‫آهنی و اسب‌ها می‌شنون...

738
00:37:34,125 --> 00:37:36,961
‫چیزهایی که انفجارهای
‫مهیبی ایجاد می‌کنن.

739
00:37:37,128 --> 00:37:38,546
‫کیه که کنجکاو نشه؟

740
00:37:38,712 --> 00:37:40,539
‫برای اولین
‫بار زره می‌بینن.

741
00:37:40,589 --> 00:37:42,967
‫و برای اولین
‫بار، تفنگ می‌بینن.

742
00:37:43,008 --> 00:37:45,503
‫از طرف دیگه،
‫از نگاه اسپانیایی‌ها،

743
00:37:45,553 --> 00:37:47,338
‫معبدهایی رو
‫می‌دیدن که...

744
00:37:47,388 --> 00:37:51,142
‫در خون شناور بودن.

745
00:37:51,183 --> 00:37:54,095
‫وحشت‌زده شده بودن.

746
00:37:54,145 --> 00:37:56,472
‫اسپانیایی‌ها
‫می‌دونن که آزتک‌ها...

747
00:37:56,522 --> 00:37:58,274
‫جنگجوهای ترسناکی هستن.

748
00:37:58,315 --> 00:38:00,401
‫اون‌ها رو فقط
‫با کمک گرفتن از...

749
00:38:00,443 --> 00:38:03,437
‫بقیه‌ی جنگجوهای آمریکای
‫میانه می‌شه شکست داد.

750
00:38:03,487 --> 00:38:06,399
‫برای همین،
‫کورتس در طول مسیرش...

751
00:38:06,449 --> 00:38:08,367
‫به سمت تنوشتیتلان،
‫موفق می‌شه...

752
00:38:08,409 --> 00:38:10,703
‫ده‌ها هزار نیرو جذب کنه.

753
00:38:11,036 --> 00:38:14,073
‫موکتزوما اسپانیایی‌ها رو
‫به شهر دعوت می‌کنه...

754
00:38:14,123 --> 00:38:16,659
‫و ازشون پذیرایی می‌کنه.

755
00:38:16,709 --> 00:38:18,961
‫خیلی از منابع می‌گن که
‫موکتزوما و کورتس...

756
00:38:19,003 --> 00:38:21,964
‫رابطه‌ی خیلی نزدیکی
‫با هم پیدا می‌کنن.

757
00:38:22,006 --> 00:38:26,043
‫کورتس اون‌ها رو به چشم
‫امپراتوری اصلی...

758
00:38:26,093 --> 00:38:28,304
‫برای فتح کردن می‌بینه،
‫چون ثروتمند بودن،

759
00:38:28,345 --> 00:38:32,308
‫اعتبار زیادی داشتن
‫و قدرتمند بودن.

760
00:38:32,391 --> 00:38:34,268
‫بعد از شکست اسپانیایی‌ها...

761
00:38:34,310 --> 00:38:36,979
‫در شب غم‌انگیز ژوئن ۱۵۲۰،

762
00:38:37,021 --> 00:38:38,647
‫اسپانیا دوباره
‫نیروهاش رو جمع می‌کنه.

763
00:38:38,814 --> 00:38:40,107
‫۱۰ ماه بعد،

764
00:38:40,191 --> 00:38:43,185
‫فاتحانش دوباره حمله
‫و شهر رو تصرف می‌کنن.

765
00:38:43,235 --> 00:38:48,199
‫‏[محاصره‌ی تنوشتیتلان،
‫سال ۱۵۲۱]‏

766
00:38:49,950 --> 00:38:52,444
‫و این‌بار
‫سلاح‌های ابسیدین، حریف...

767
00:38:52,494 --> 00:38:56,540
‫فولاد اسپانیایی‌ها نمی‌شن.

768
00:38:56,707 --> 00:38:58,709
‫کورتس...

769
00:38:58,792 --> 00:39:01,370
‫منابع زیادی برای ساخت
‫کشتی‌های جنگی داره...

770
00:39:01,420 --> 00:39:03,380
‫تا بتونه باهاشون
‫شهر رو محاصره کنه...

771
00:39:03,505 --> 00:39:06,041
‫و جلوی رسیدن آب
‫شیرین و غذا...

772
00:39:06,091 --> 00:39:08,427
‫به آزتک‌ها رو بگیره،
‫یا حتی نذاره...

773
00:39:08,469 --> 00:39:10,804
‫از متحدانشون کمک بخوان.

774
00:39:10,846 --> 00:39:13,891
‫مردم برای زنده
‫موندن مجبور می‌شن...

775
00:39:13,933 --> 00:39:15,726
‫پوست درخت و چرم بخورن.

776
00:39:17,603 --> 00:39:20,564
‫آزتک‌ها باید با چیز
‫دیگه‌ای هم بجنگن...

777
00:39:20,606 --> 00:39:22,983
‫که دشمن وارد میدون کرده:

778
00:39:23,025 --> 00:39:24,318
‫بیماری.

779
00:39:24,526 --> 00:39:26,478
‫بخت با اسپانیایی‌ها یار بود،

780
00:39:26,528 --> 00:39:29,573
‫چون آزتک‌ها هیچ
‫مصونیتی در برابر...

781
00:39:29,615 --> 00:39:31,367
‫بیماری آبله نداشتن.

782
00:39:31,492 --> 00:39:34,411
‫و این بیماری کل
‫جمعیت رو از پا درمیاره.

783
00:39:34,536 --> 00:39:38,499
‫و توان مبارزه رو
‫ازشون می‌گیره.

784
00:39:43,629 --> 00:39:46,173
‫اسپانیایی‌ها در نهایت
‫موفق می‌شن ظرف ۹۳ روز،

785
00:39:46,215 --> 00:39:48,092
‫آزتک‌ها رو شکست بدن.

786
00:39:50,052 --> 00:39:53,263
‫این نبرد سهمگین
‫فرهنگ‌ها در نهایت...

787
00:39:53,305 --> 00:39:56,976
‫باعث سرنگونی امپراتوری
‫بزرگ آزتک می‌شه.

788
00:39:59,853 --> 00:40:01,939
‫اسپانیا بعد از شکست آزتک‌ها،

789
00:40:01,980 --> 00:40:05,401
‫بخش وسیعی از قلمرو رو
‫تصاحب می‌کنه...

790
00:40:05,442 --> 00:40:07,986
‫که به اسپانیای نو 
‫معروف می‌شه.

791
00:40:09,947 --> 00:40:12,107
‫مکزیکوسیتی بسیار
‫بزرگ‌تر از دورانی می‌شه...

792
00:40:12,157 --> 00:40:16,286
‫که دست آزتک‌ها بود.

793
00:40:16,328 --> 00:40:18,330
‫حتی زیر سلطه‌ی اسپانیا هم،

794
00:40:18,497 --> 00:40:22,292
‫فرهنگ جنگاوری آزتک‌ها
‫سایه انداخته بود،

795
00:40:22,459 --> 00:40:25,462
‫سایه‌ای که قرن‌ها باقی موند.

796
00:40:25,504 --> 00:40:29,216
‫‏[میراث]‏

797
00:40:31,260 --> 00:40:34,513
‫در نهایت،
‫مردم اسپانیای نو به آزتک‌ها...

798
00:40:34,555 --> 00:40:38,058
‫به عنوان گذشته‌ی باستانی خودشون نگاه کردن،
‫درست مثل کاری که...

799
00:40:38,100 --> 00:40:41,345
‫برخی اروپایی‌ها با رومیان
‫باستان خودشون می‌کنن.

800
00:40:41,395 --> 00:40:43,313
‫قربانی کردن انسان‌ها
‫معمولاً بیشترین بخش از...

801
00:40:43,355 --> 00:40:45,107
‫میراث آزتک‌ها رو
‫به خودش اختصاص داده.

802
00:40:45,149 --> 00:40:47,860
‫ولی برای اون‌ها
‫این کار یه ضرورت بود،

803
00:40:47,901 --> 00:40:49,945
‫تا جلوی نابودی
‫دنیا رو بگیرن.

804
00:40:50,112 --> 00:40:53,732
‫و حیرت‌انگیزترین
‫و سازمان‌یافته‌ترین...

805
00:40:53,782 --> 00:40:57,786
‫پایگاه قدرت نظامی رو
‫ساختن تا بتونن...

806
00:40:57,828 --> 00:41:00,948
‫به اون نیاز
‫کیهان‌شناختی پاسخ بدن.

807
00:41:00,998 --> 00:41:05,119
‫این واقعیت که آزتک‌ها
‫یه جزیره‌ی صخره‌ای...

808
00:41:05,169 --> 00:41:07,754
‫و پر از کاکتوس رو...

809
00:41:07,963 --> 00:41:10,466
‫به پایتخت یه امپراتوری
‫بزرگ تبدیل کردن،

810
00:41:10,591 --> 00:41:13,302
‫نشون‌دهنده‌ی سخت‌کوشی...

811
00:41:13,343 --> 00:41:16,805
‫و تواناییشون
‫در سازمان‌دهی امور بود.

812
00:41:16,930 --> 00:41:18,765
‫و این یکی از دلایلیه
‫که ما امروز هم...

813
00:41:18,807 --> 00:41:20,976
‫در مورد آزتک‌ها حرف می‌زنیم.

814
00:41:23,812 --> 00:41:25,772
‫و در نهایت،
‫چیزی که ما در فرهنگ آزتک...

815
00:41:25,814 --> 00:41:29,476
‫ستایش می‌کنیم،
‫یه جور سنت قهرمانانه‌ست.

816
00:41:29,526 --> 00:41:32,446
‫این رو در موسیقی
‫هیپ‌هاپ لاتین می‌بینیم.

817
00:41:32,488 --> 00:41:34,990
‫در کشتی حرفه‌ای می‌بینیم.

818
00:41:35,032 --> 00:41:37,234
‫در پرچم مکزیک هم
‫شاهدش هستیم،

819
00:41:37,284 --> 00:41:40,829
‫این بزرگداشت
‫نمادهای فرهنگ آزتک،

820
00:41:40,871 --> 00:41:42,656
‫به‌خصوص فرهنگ جنگاوری،
‫که می‌گه:

821
00:41:42,706 --> 00:41:45,000
‫«ما قوی هستیم، ما سرسختیم.

822
00:41:45,083 --> 00:41:46,752
‫کسی حریف ما نمی‌شه.»

823
00:41:49,713 --> 00:41:52,883
‫منش، شجاعت فوق‌العاده،

824
00:41:52,925 --> 00:41:55,636
‫نظم و انضباط و نوآوری‌های جسورانه‌شون...

825
00:41:55,677 --> 00:41:59,389
‫باعث شد آزتک‌های قدرتمند
‫به جایگاه به حقشون در بین...

826
00:41:59,431 --> 00:42:01,683
‫بزرگ‌ترین جنگجویان
‫تاریخ برسن.

827
00:42:01,850 --> 00:42:07,356
W W W . M O V I E S H O . C O M

828
00:42:09,356 --> 00:42:19,356
دانلود فیلم و سریال
W W W . M O V I E S H O . C O M