‫بخور، عزیزم، دوباره جون بگیری! ‫به چی فکر می‌کنی؟
‫به خدا که دوباره افتادم تو فاز فلسفه ‌بافی.
‫تو که با طبیعتش مخالف نیستی.
‫آره، حق با توئه، باید قانونمون رو قبول کنیم.
‫زندگی زیبا نیست، ولی قشنگه.
‫شور و اشتیاق‌های بزرگ فقط یه شب دووم دارن.
‫زیباترین سینه‌ها فقط باعث دردسر میشن ‫و دلرباترین‌ها هم کم‌خرج‌ترن.
‫زنگ به صدا در میاد، شور و شوق شعله‌ور میشه.
‫اینم اولین آهنگ
‫و جشن دوباره شروع میشه.
‫خانم‌ها و آقایان، لطفاً صحبت نکنید، ‫یه سورپرایز براتون داریم.
‫آقای پنیول؟
‫[ بر اساس داستانی واقعی ]
‫کجاست؟
‫[ پاریس - 1956 ]
‫آها، اینجاست! از این طرف،
‫استاد. منتظرتونن.
‫خانم‌ها و آقایان، نویسنده پنیول، ‫آقای مارسل پنیول!
‫به خاطر کانال سوئزه. ‫مردم به سختی بنزین پیدا می‌کنن.
‫فردا بهتر میشه.
‫کمبود بنزین همه چیز رو توضیح نمیده.
‫باید باور کنیم که پنیول پیر ‫دیگه برای مردم جذاب نیست.
‫چطور جرأت می‌کنی همچین حرفی بزنی؟
‫این جوون‌ها هستن که دنیا رو جلو می‌برن، پیر.
‫باباتو راحت بذار، فردریک.
‫بیا، فرناند برات یه سورپرایز داره.
‫قبل از اینکه تو پیپت رو تموم کنی، ‫جوون‌ها ما رو زیر فرش جارو کرده‌ان.
‫چطور میشه ازشون ایراد گرفت؟ ما هم تو ‫دوره خودمون همین کارو کردیم.
‫،آقای لازارف دوره والس موزتِ و لینا پارک ‫و پیپ‌های ماهاگونی تموم شده
‫باید بلد باشیم کی کنار بکشیم.
‫نه بابا، اصلاً حرفشم نزنید ‫که دست از نوشتن بردارید.
‫هلن عزیزم،
‫نوشتن چه فایده‌ای داره ‫وقتی دیگه کسی نمی‌خواد بخوندت؟
‫مارسل، مجله زنانه‌ای که ‫من مدیرش هستم رو می‌شناسید؟
‫مجله «اِل».
‫«اِل»؟
‫خب، خواننده‌های من عاشق کار شما هستن.
‫اونا می‌خوان همه چیزو راجع به شما بدونن، ‫از بچگیتون، از اولین عشق‌هاتون.
‫می‌تونیم چاپ‌های قسمتی رو تصور کنیم، ‫مثلاً ماهی یک بار،
‫یا هر هفته.
‫«اِل».
‫مارسل؟ هنوز پای این دستگاهی؟
‫آکادمی دوباره زنگ زده، ‫دیگه نمی‌دونم چی بهشون بگم.
‫بهشون بگو یکی از آکادمیسین‌هاشون ‫داره حرکت دائمی رو اختراع می‌کنه.
‫اینجا یخ زدیم.
‫تو تو دفترت فکر می‌کنی؟
‫اونجا پر از برگه‌های سفیده ‫که منتظرن من خط خطیشون کنم.
‫اینجا حداقل ادبیات فرانسه کاری باهام نداره.
‫باید برم. به خدمتکار گفتم که تو اینجایی.
‫مترجم: ‫علی کلان
‫چی شده؟
‫یه جوونیه که میگه باید ‫یه دست‌نوشته رو بگیره.
‫یه دست‌نوشته؟
‫برای مجله «اِل».
‫چی بهش بگم؟
‫بهش بگید... نمی‌دونم.
‫بهش بگید نیم ساعت دیگه ‫فصل اول رو می‌گیره.
‫نمی‌دونستم آقا خاطراتش رو می‌نویسه.
‫و منم کاملاً فراموش کرده بودم.
‫صبر کنید.
‫چرخ دوچرخه‌اش کج شده.
‫براش چای، بیسکویت و این انبردست رو بیارید.
‫تا وقتی چرخشو صاف کنه، ‫من سه ساعت وقت دارم.
‫برای تعمیر یه چرخ خیلی زیاده.
‫برای یه تعمیرکار، آره.
‫ولی با این قیافش، بعیده ‫که بلد باشه.
‫اگه حق با من باشه، سه ساعت ‫دیگه چرخ دوچرخه‌اش مربع میشه.
‫" پنیول "
‫بنویس.
‫کاشکی به سادگی گفتنش بود.
‫متاسفم رفقا، این روش خیلی کمکم نمی‌کنه.
‫" پنیول. بنویس "
‫من به دنیا اومدم...
‫آره خب، من به دنیا اومدم.
‫اونا می‌خوان یه کم بیشتر بدونن.
‫چی شد که من این قول رو دادم؟
‫چون تو هیچ‌وقت نتونستی به یه زن «نه» بگی.
‫والریک؟ مدرسه نرفتی؟
‫پسرم؟
‫تویی؟
‫هی، آروم باش!
‫مارسل؟
‫داری چی بازی می‌کنی، مارسل؟
‫بگو، چرا برگشتی؟
‫تغییر کردم.
‫حالا چند سالمون شده؟
‫شصت و یک.
‫بیخیال! ولی این حسابی منو گیج میکنه.
‫چی می‌خوای، مارسل؟
‫انقدر خاطراتت رو زیر و رو کردی، آخرش ‫منو از روی دراور انداختی.
‫و بعدش هم، من نمی‌خوام هرچیزی در مورد ما بنویسی.
‫چون هرجا که تو رفتی، منم رفتم.
‫باید یه چیزی سرهم کنم.
‫حافظه من مثل یه نوار کاست ‫قدیمی نیمه‌پاک‌شده‌ست.
‫هنوز که فکر می‌کنی درسته؟
‫یه ماشینی که هیچ‌وقت متوقف نشه؟
‫نمی‌دونم. ولی این کمکم می‌کنه سرپا بمونم.
‫اینطور که معلومه، اوضاع خوب نیست.
‫تو نمی‌تونی بفهمی.
‫پیرها میمون‌های عجیبی هستن.
‫دیگه نمی‌دونن به کدوم شاخه آویزون بشن ‫تا تو خاطراتشون بالا برن.
‫داری چیکار می‌کنی؟
‫دارم برات یه نردبون می‌فرستم.
‫بابابزرگ.
‫پیر بودن چه حسی داره؟
‫تو چرا این سوالا رو می‌پرسی؟
‫خب، من می‌خوام مثل تو پیر بشم.
‫و مثل تو سنگ‌تراشی کنم.
‫مهم اون شغلی نیست که انجام میدی.
‫مهم اینه که خوب انجامش بدی و کارت زیبا باشه.
‫چون هرچیزی که زیباست، واقعیه.
‫و هرچیزی که واقعیه، شایسته احترام الهیه.
‫پدربزرگت که از کشیش‌ها متنفر بود،
‫چطوریه مثل پیامبرا حرف میزنه. ‫[ مارسی - 1905 ]
‫من میگم احترام چیز خوبیه.
‫ولی لازم نیست الهی باشه.
‫جمهوری هم به همون اندازه که خدا به بچه‌هاش احترام می‌ذاره،
‫همون خدایی که علم هیچ‌وقت وجودشو ثابت نکرده.
‫این حرفا رو به آدمای بافرهنگ مثل تو میگیم.
‫ولی برای اونایی که خیلی باهوش نیستن، ‫خدا کاملاً کافیه.
‫و بعد، جمهوری تو هم همینطور.
‫علم هیچ‌وقت ثابت نکرده که وجود داره.
‫آها، خودشه!
‫و خواهرم، بعداً میخواد چیکاره بشه؟
‫نمی‌دونم.
‫چرا، تو میدونی، ژوزف.
‫بهت گفت که میخواد میلیونر بشه.
‫این عصبانیت کرد.
‫آگوستین، من عصبانی شدم
‫چون هیچ میلیونر صادقی رو نمی‌شناسم.
‫ولی این به خاطر اینه که تو هیچ ‫میلیونری رو نمی‌شناسی. همین و بس.
‫ژول عزیزم، برای اینکه یه اقلیت کوچیک بتونه پولدار بشه،
‫باید یه اکثریت بزرگ فقیر بشن.
‫این سیستم ظروف مرتبط‌کننده‌ست.
‫مارسل، هرکاری که دلش بخواد انجام میده.
‫به من، گفت که میخواد مهندس بشه.
‫پس، هیچ‌وقت از کارگاهش بیرون نمیاد.
‫رنگ‌وروش پریده میشه، زیر چشماش گود میفته
‫و آخرش فقیر و سل‌زده میمیره.
‫فقیر اما صادق.
‫آره، کاملاً درسته، ژول.
‫فقیر اما صادق.
‫بهت قول میدم، مامان.
‫یه روزی، به من افتخار می‌کنی.
‫ولی من همین الانشم بهت افتخار می‌کنم.
‫تو برام شعرهای قشنگ می‌نویسی.
‫ولی این که چیزی نیست.
‫تو هنوز ندیدی من چه کارهایی ازم برمیاد.
‫پس، مشتاقم که ببینم.
‫ژوزف بیچاره.
‫زندگی یه تراژدیه.
‫چرا، مامان ‫دیگه نمیاد شب بخیر بگه؟
‫باید صبر کنیم تا حالش بهتر بشه.
‫و کی حالش بهتر میشه؟
‫بابا؟
‫اون آخرین شعرمو دوست داشت.
‫پسر کوچولوی من،
‫به پرنده‌های بدشگون گوش ندیم.
‫زندگی یه تراژدی نیست.
‫زندگی قشنگه، پر از نور و رنگه،
‫مثل شعرهای تو، که خیلی حالمو خوب می‌کنن.
‫وقتی میخونمشون، ‫دور و برم روی تخت پخششون می‌کنم
‫قول بده هزاران برگ از اینا برام بنویسی.
‫اونا برای من بهترین شعرهای دنیا میشن. ‫مثل یه دسته گل.
‫[ به یاد مادرمان ]
‫- مامان کی برمی‌گرده؟ ‫- دیگه برنمی‌گرده.
‫مارسل، این حرف خیلی بدیه ‫که به خواهر کوچیکت بگی.
‫من عصبانیم.
‫از کی؟
‫از خدا، که مامان رو اینقدر شکننده آفریده.
‫از علم، که نتونست حالشو بهتر، قوی‌تر کنه.
‫مامان، مارسل چش شده؟
‫داره بزرگ میشه، ‫واسه همین دیگه به تو نیاز نداره.
‫و قولی که بهت داده بودم، ‫کی میخواد بهش عمل کنه؟
‫مهم اینه که تو اون قول رو دادی.
‫این برای من کافی نیست، مامان.
‫من میتونم بهت بگم کی به قولش عمل می‌کنه.
‫بز پشت سرش صدای خش‌خش برگ‌ها رو شنید.
‫برگشت و تو سایه دو تا گوش کوتاه دید،
‫کاملاً سیخ، با چشمایی که دوباره نگاه می‌کردن.
‫یه گرگ بود.
‫-پل. ‫-چیه؟
‫مجبوری بلند بخونی؟
‫و تو، هنوزم میخوای برای مدت طولانی بنویسی؟
‫مامان میگفت چشات ضعیف میشه.
‫و تو مامان نیستی.
‫اونا می‌دونن شعرات در مورد چی هستن؟
‫چون دیگه نیست که بخوندشون.
‫بخواب، اگه قراره چرت و پرت بگی.
‫درست مثل مادر مهربونی که مراقب مارسیه،
‫میدونم که آگوستین مراقب ماست.
‫مادلن حق داره.
‫شاعری شغل نیست.
‫-چرا؟ ‫-برای اینکه میدونم. همین و بس.
‫تو همیشه بهتر از همه میدونی.
‫مارسل، تو شونزده سالگی، ‫آدم هیچی از زندگی نمیدونه،
‫حتی اگه پاهای یه بزرگسال رو داشته باشه.
‫پس اونا به اندازه کافی بزرگ هستن ‫که لگد بزنن به کون مادلن تو.
‫مارسل!
‫خب، آروم باش، کوچولو.
‫قبلاً بهت گفتم عصبانیتت رو بذاری تو رختکن.
‫آدم برای تسویه حساب کردن روی صحنه نمیره.
‫قبلاً بهت گفتم.
‫تو باید عصبانیتت رو بذاری تو رختکن.
‫من معلم شما خواهم بود تا تعطیلات سال 1922.
‫برای اونایی که منو نمی‌شناسن،
‫اسم من...
‫آقای پنیوله.
‫و من معلم انگلیسی شما هستم.
‫اسم همسرم چیه؟
‫- آقا؟ ‫- بله؟
‫خب، شوبرت.
‫سوال اینه: اسم همسرم چیه؟
‫آقا، آقا.
‫همسر شما سیمونه.
‫خوبه.
‫خیلی خوبه.
‫و اینم از این، اینجوری که معروف نمیشیم، هان؟
‫میتونی بری دم در، عزیزم؟
‫سیمون! تموم شد، من به پاریس منتقل شدم!
‫و البته که تو ردش میکنی.
‫-چرا؟ ‫- چون همه همکارات این کارو کردن.
‫پاریس، سیمون! ما میریم پاریس!
‫اونجاست که همه چی اتفاق میفته.
‫برای امروز کافیه، ژانت.
‫به این فکر کردی که پدرت چی میگه؟
‫هرچی دلش میخواد بگه.
‫به هر حال از وقتی ازدواج کردیم باهام حرف نمیزنه.
‫میتونی به تدریست تو پاریس ادامه بدی.
‫ما میریم پاریس!
‫پاریس، پاریس، پاریس.
‫مردمش شیک و خونگرم.
‫پیشخدمت‌های مهربون و باحواسش.
‫هنرمندان مرموز و باذوقش.
‫پاریس، یعنی جذابیت.
‫پاریس، یعنی جشن.
‫پاریس، یعنی عشق.
‫پاریس همیشه پاریس خواهد بود.
‫از مارسی، فقط در پانزده ساعت،
‫به لطف قطار پاریس-لیون-مارسی،
‫پاریس دیگه فقط منتظر شماست.
‫پاریس دیگه فقط منتظر ماست.
‫فعلاً که ما منتظر پاریسیم.
‫ببخشید، قطار، دو ساعته تو لیون گیر کرده.
‫میدونید کِی دوباره به سمت پاریس حرکت می‌کنه؟
‫مثل اینکه برای این اطراف نیستی.
‫اونجا چی نوشته؟
‫ایستگاه لیون.
‫و ایستگاه لیون کجاست؟
‫ایستگاه لیون تو لیون قرار داره.
‫خب نه، جانم.
‫ایستگاه لیون تو پاریس قرار داره.
‫ای بابا!
‫آفرین، پنیول.
‫[ هتل آویاتور ] ‫[ تکمیل ظرفیت ]
‫[ هتل مدرن ] ‫[ تکمیل ظرفیت ]
‫مگه دیوونه شدی؟
‫عذر میخوام آقا!
!دهاتی
‫پر شده.
‫جای ارزون تر هم ندارید.
‫حداقلش اینه که ‫دیگه قرار نیست زیر پل بخوابیم.
‫ارزون.
‫می‌خواید چیکار کنم؟
‫پُر شده، یعنی پُر شده.
‫چی شد که اومدید پاریس؟
‫با این بحران مسکن، تو شهرستان بهتر بودید.
‫پاریس، مارسل، پاریس.
‫اونجاست که همه چی اتفاق میفته.
‫یالا، ژانو، عصبانی نشو.
‫برو به ساعت شصت و هفت.
‫و ماری-برت؟
‫رفته روستا تا حالش بهتر بشه.
‫با این وضعیتش، حالا حالاها برنمی‌گرده.
‫طبقه آخر ته راهرو.
‫ممنون، خانم.
‫عاشقها، خوش اومدید به پانام (پاریس).
‫تو پاریس، واقعاً همه چی گَنده..
‫اینجا یه انرژی هست،
‫یه چیزی که توضیح دادنش سخته،
‫مثل یه نیروی از درون زمین.
‫خوشبختانه چیزایی از زمین میاد،
‫چون از آسمون فقط آب میاد.
‫و این، نگاه کن.
‫این هرگز تو مارسی اتفاق نمیفته.
‫اوضاع درست میشه.
‫بهت قول میدم.
‫از این طرف، آقا.
‫-تندتر. ‫- بِپا.
‫هی، کوچولو.
‫پل؟
‫پل نیووا، رفیق.
‫پنیول، باورم نمیشه.
‫تو اینجا چیکار می‌کنی؟
‫ولی من تو پاریس زندگی می‌کنم، تو همین محله.
‫نه، این بچه منو آورد اینجا.
‫گفت که گم شده.
‫با لهجه‌ات چیکار کردی؟
‫گذاشتمش تو مارسی.
‫با این همه آب، ترسیدم بپوسه.
‫پل قراره ما رو با آدمای جدید آشنا کنه،
‫روشنفکرها، آدمهای تئاتری.
‫آدمای تئاتری؟
‫یه مشت دائم‌الخمر و هرزه؟
‫و این کبوترهای چاق، دیگه تحملشون رو ندارم.
‫چی شده؟
‫صداتو بیار پایین وگرنه زنگ می‌زنم پلیس.
‫اوه، پنیول!
‫فقط منتظر تو بودیم.
‫مارسل پنیول، یه روزی اسم ما رو زیاد می‌شنوی.
‫اینجاست که همه چی اتفاق میفته.
‫اجازه هست این بازیگر بزرگ، اوران دو مازی، ‫رو بهتون معرفی کنم؟
‫ولی نه از نظر قد و بالا.
‫منو با پاپ اشتباه گرفتی.
‫مارسل مثل من اهل روستاست.
‫این مارسل اهل روستا ‫تو زندگیش چیکار می‌کنه؟
‫-استاد آنگلوفیزیک... ‫-همینی که میگه...
‫چطور اینو میگی؟ ‫انگار یه پسر کوچولوی نمونه‌ست.
‫بیا، این تو رو بزرگ می‌کنه، مارسل اهل روستا.
‫اما، مارسل زیبای من، اینجا همه ‫اصلاً براشون تراژدی‌های یونانی مهم نیست.
‫حق با شماست.
‫کاتول بره به جهنم!
‫اونیس و نائوزیکا!
‫پل، فردا یه گوساله شهری می‌نویسیم.
‫چی؟ واقعاً تصمیم گرفتی بابات رو اذیت کنی؟
‫مارسل پنیول، پسر کوچولوی نمونه‌ای که ‫بالاخره به باباش فحش میده.
‫فحش به بابا!
‫دیگه خوشت نمیاد؟
‫عمو، فقط عنوانش...
‫چی به سرمون زده بود؟ خیلی مبتذله.
‫از واکنش پدرت می‌ترسی؟
‫نه، فقط نمی‌خوام با این مزخرفات کاری داشته باشم.
‫خودت تنها امضاش کن.
‫دیگه خیلی دیره.
‫من اونو تو انجمن نویسندگان ثبت کردم. ‫حالا، اسم تو کاستروئه.
‫چرا کاسترو؟
‫باید با این نام مستعار ثبت میشد.
‫کوتاهه، ولی جذابه.
‫شما اینو جذاب می‌دونید؟
‫کورنِی، اِل سید، گیلِم دو کاسترو.
‫در واقع، این تنها چیزی بود ‫که به ذهنم رسید.
‫ذهن؟
‫صدای کبوترهاست.
‫اونا عمو رو حدود بیست بار ‫تو مارسی بازی کردن.
‫البته پنهانی از بابا پنیول.
‫معلومه.
‫و آقای کاسترو، که همینجا حضور داره، ‫با کمال تعجب...
‫و با شادی پنهان‌ناپذیر.
‫آقای کاسترو هفتصد فرانک ‫حق‌التألیف دریافت کرد.
‫که حدود صد و پنجاه وعده غذا ‫تو رستورانی مثل این میشه.
‫یکی دیگه می‌نویسی؟
‫حتی یه موضوع هم داریم.
‫یه موضوع انفجاری.
‫-جنگ ‫-نه بابا، باحاله.
‫[ سوداگران افتخار - 1925 ]
‫همه پاریس اینجا هستن.
‫بهم گفته بودن سیاست ممنوعه.
‫پر از سیاستمدار شده.
‫حتی نماینده‌ها رو هم می‌بینم.
‫خب که چی؟
‫خب که چی، کارمون تمومه.
‫می‌دونید، پسرم یه آدم فروتن بود.
‫دقیقاً دنبال چی تو این نامه‌ها می‌گردید؟
‫اون مثل یه قهرمان حرف میزنه.
‫فکر کنم چیزی که لازمه رو دارم.
‫دوست من تیبون، گروهبان مثل خودم، ‫دیروز با یه گلوله تو قلبش کشته شد.
‫اون تو میدان افتخار ‫به عنوان قهرمان برای میهن مرد.
‫اوه، آفرین. آفرین.
‫شوخی خوب و جالبیه.
‫با این حرفا ما رو جلو می‌برن.
‫اون مُرد و همین و بس.
‫من، انقدر ناامید و منزجر شدم از این کشتار بی‌فایده ‫که بعضی وقتا بهش حسودی می‌کنم.
‫آره، دلم می‌خواد جای اون باشم.
‫خوب شروع میشه، ولی بد تموم میشه.
‫وقتی فکر می‌کنم اون از عمو هم بدتر عمل کرده، ‫حالم بد میشه.
‫نقد تو خوب بود، ولی مردم نیومدن.
‫من، می‌دونم که تو موفق میشی.
‫ممنون، خانم.
‫این بچه رو می‌شناسی؟
‫کدوم بچه؟
‫یه بچه‌ای که شبیه تو بود، ‫ولی با یه بینی قشنگ‌تر.
‫خداحافظ، کاسترو.
‫و پنیول، ازش خداحافظی نمی‌کنی؟
‫پنیول؟ دیگه نمی‌شناسمش.
‫سیمون، وقت نمیشه.
‫من از آموزش ملی مرخصی بدون حقوق گرفتم.
‫اگه نویسندگی جواب نده، می‌تونم دوباره تدریس کنم.
‫و جلوی تخته‌سیاهت تا آخر عمرت بدبخت باشی،
‫من نمیخوام با یه روستایی در هم پیچیده ‫تو صدف پاریسی‌اش زندگی کنم.
‫کی قصد داری ‫دوباره کلاس‌های دبیرستانت رو شروع کنی؟
‫کلاس منتظر می‌مونه. دوباره شروع کردم به نوشتن.
‫این بار تنها.
‫یه نمایشنامه خیلی ادبی. ‫باید ازش خوشت بیاد.
‫-و اسمش تاتاست؟ ‫-تاتا؟
‫آره خب، بعد از عمو، ‫ادامه منطقی‌ش تاتاست.
‫فائتون!
‫اسم نمایشنامه فائتونه.
‫مثل اساطیر یونان.
‫پسر اِدیور، از کلیمنه؟
‫دقیقاً.
‫خوشت میاد؟
‫یه پیشرفته.
‫این مزیت رو داره که کلاسیکه.
‫کلاسیک.
‫آره، تو کلاسیک میخوای.
‫[ فائتون - 1926 ]
‫[ جاز - 1926 ]
‫بازی شروع شد. دیگه راه برگشتی نیست.
‫شما یه آدم خاصی هستید.
‫داریم نمایشنامه شما رو اجرا می‌کنیم،
‫و شما اینجائید و، ‫دارید پولتون رو از دست میدید.
‫اینا ژتون‌هایی هستن که ‫مدیر تئاتر بهم داده.
‫دیگه نمی‌تونه ببینه که من ‫پشت صحنه ناخن‌هامو می‌جوم.
‫پانزده، سیاه، فرد.
‫شما بیشتر مضطرب هستید، نه؟
‫من کلی روش برای محدود کردن یه مرد بلدم.
‫آقا، باید برگردید، ‫تقریباً تموم شده.
‫شرط‌هاتون رو ببندید.
‫همه‌اش به قرمز بلند.
‫اوه، دوستان من، مرا ببخشید.
‫آه، شما قلب مردگان بزرگ هستید،
‫بالاترین اشرافیت جهان،
‫زیبایی ابدی زندگی.
‫فقط اندیشه هست.
‫پنیول، امروز روز شانستونه.
‫آقا، آقا.... ‫قرمز برنده شد.
‫و باز هم ادامه داره.
‫پدرت رو دعوت کرده بودی، خوشش اومد؟
‫خب؟
‫خیلی خوب نوشته شده،
‫بدون شک،
‫اما یه سوال ذهنمو درگیر کرده.
‫بگو.
‫چطور زندگی‌تو می‌گذرونی؟
‫به خاطر اینکه دوستت داره اینجوریه.
‫و منم دوسش دارم.
‫مارسل،
‫دلت برای شهرستان تنگ نشده؟
‫اگه بدونی چقدر دلم تنگ شده.
‫و چرا یه نمایشنامه نمی‌نویسی
‫که داستانش تو خونه‌ات، تو مارسی باشه؟
‫ببین، اوران،
‫مارسی بدون لهجه،
‫واقعاً مارسی نیست.
‫ولی دقیقاً، فادا،
‫باید اونو به زبان مارسیایی بنویسی.
‫ولی هیچ‌کس هیچی نمی‌فهمه.
‫بلژیکی‌ها که این کارو کردن.
‫اگه بلژیکی‌ها می‌تونن این کارو بکنن،
‫پس چرا تو نتونی؟
‫بلژیکی‌ها؟
‫کدوم بلژیکی‌ها؟
‫عصبانیت داشت از سرم بالا می‌زد. ‫[ ازدواج دوشیزه بولمانس ]
‫نمی‌خواستم منو احمق فرض کنن. ‫[ ازدواج دوشیزه بولمانس ]
‫و اون بهتون چی گفت؟
‫هیچی، خجالت‌زده بود.
‫بهم گفت، آیا حساب بانکیتون ‫یه کم به دردتون نمی‌خوره، آقا؟
‫اون بهتون چی گفت؟
‫شما صورتتون اینقدر قرمزه.
‫ماشین تحریر چنده؟
‫اوه، مفت نمی‌ارزه.
‫صفحه کلیدش انگلیسیه.
‫دارم یاد می‌گیرم.
‫و حالا، عزیزم،
‫بهت یاد میدم چطور به زبان مارسیایی بنویسی.
‫وقتی پرده بالا میره،
‫آیا دختر به بازیش نگاه می‌کنه
‫و سرش رو می‌خارونه؟
‫من روی دو تا نمایشنامه کار می‌کنم.
‫همین و بس.
‫آقای پنیول نویسنده‌ای حریص است.
‫دو نمایشنامه خیلی متفاوت.
‫-یکیش تو پاریس اتفاق میفته. ‫- نه، نه، نه انقدر سریع.
‫عنوانش؟
‫زیبای خفته.
‫خیلی اورجینال نیست، ولی خب، ادامه بدید.
‫اون یکی تو شهرستان اتفاق میفته.
‫هنوز عنوان نداره.
‫آهاااا، شهرستان.
‫عالیه. شما مارسی رو می‌شناسید؟
‫اسمشو شنیدم.
‫یه نمایش تو آلکازار مارسی دیدم با بازیگرای محلی.
‫خب؟ نظرتون چی بود؟
‫خیلی کنجکاو برانگیزه، ممنون.
‫کنجکاو برانگیز؟
‫آره، عجیبه. این آدما استعداد کمی ندارن، ‫ولی نصف حرفاشونو نمی‌فهمی.
‫مثل بلژیکی‌ها؟
‫بدتر از بلژیکی‌ها. ‫خیلی بدتر از بلژیکی‌ها.
‫این یه ایده مسخره‌ست. ‫هیچ‌وقت جواب نمیده.
‫متاسفم، عزیزم.
‫خداحافظ، مارسی.
‫به همکارات تو کندورسه فکر کن، که الان ‫با کلید تو دستشون جلوی تخته‌سیاه وایسادن.
‫تو، قراره چند روزی رو تو بایون بگذرونی، ‫پیش یکی از زیباترین زن‌های پاریس.
‫اون مطمئناً ‫از سگش هم خوشگل‌تره.
‫دقیقاً چه نژادی هست؟
‫تقریباً به اندازه یه الاغ گنده است ‫با سر گوساله.
‫دعوت کرده. من که نمی‌تونستم رد کنم که بیارمش.
‫حالا که صحبت از زیبا و هیولا شد، ‫به پرده دوم رسیدی؟
‫نه، حال به هم زنه.
‫گیلهم تاپیه، ادامه بده.
‫پرده دوم.
‫-مارسل؟ ‫-چیه؟
‫معلم مدرسه تاپیه، این مرد ‫غیرقابل فساد، پدرته، مگه نه؟
‫پیچ‌ها رو آروم برو. ‫سگه حالش خوب نیست.
‫این، خطرناکه.
‫-با قطار بریم؟ ‫-با قطار بریم.
‫با این همه، دیگه نمی‌دونم ‫تو پرده دوم کجا بودم.
‫تقریباً آخرش، وقتی توپاز ‫میاد سُنامین رو ببینه.
‫توپاز؟ کدوم توپاز؟
‫اون پیرمرد، همونی که ‫تو پانسیون موشه موند.
‫منظورت تامیزه؟
‫آره، همینه، تامیز.
‫همه چی رو گفتم.
‫از امروز، ساعت ده، شما دیگه ‫متعلق به این موسسه نیستید. ‫[ دیو و دلبر - 1928 ]
‫بیا، ارنستین. ‫[ توپاز - 1928 ]
‫آقای مدیر، آقا...
‫-آقای موش. ‫-آقای موش.
‫یه بازیگر که حافظه‌اش مشکل داره، ‫دکورهایی که آماده نیستن،
‫رزروهایی که هنوز شروع نشده.
‫این نشونه بدیه، نه؟
‫این مرد رو می‌بینید؟
‫-خب؟ ‫-اون چهل سال تئاتر تو سرش داره.
‫و میتونم بهتون بگم که به ندرت اشتباه کرده.
‫برای نمایشنامه ما، اون یه دید تازه‌ست.
‫آقا.
‫بیدار شید.
‫پرده اول تموم شد.
‫کی اونجاست؟
‫فکر کنم باید برگردم خونه.
‫حالم خیلی خوب نیست.
‫این دلگرم‌کننده‌ست.
‫این احمق حتماً زیاد خورده.
‫همه ما به " توپاز " باور داریم.
‫و قطعاً خروپف‌های یه مست ‫ما رو از نظرمون برنمی‌گردونه.
‫جای نا امیدی نیست.
‫تو تئاتر، آدم هیچ‌وقت از هیچی مطمئن نیست.
‫حتی از یه شکست کامل.
‫-نمیای بخوابی؟ ‫-الان میام.
‫اونجا به تو نگاه می‌کنم، مرد زیبای من.
‫مورد تحسین همه.
‫اطرافش پر از زن‌های زیبا.
‫هیچ‌وقت یادت نره چرا عاشقم بودی، مارسل.
‫لهجه‌ام رو فراموش نکن.
‫این لهجه، موسیقی کوچک دوران بچگی توئه.
‫این لهجه اولین شعرهای توئه.
‫شعرهایی که قلب منو به تپش می‌‌انداختن.
‫مارسل، خوبی؟
‫حتی خیلی هم خوبم.
‫ممکنه تو نیروی دریایی فرانسه ‫رو دوست داشته باشی.
‫اما نیروی دریایی فرانسه بهت فحش میده.
‫پنیول، یه خبر خوب دارم برات.
‫- چی؟ ‫- اون یارو یه‌وَریه مُرد.
‫به این میگی خبر خوب؟
‫کاملاً نگران‌کننده است، حق با توئه.
‫در واقع، این آرامش‌بخشه.
‫میتونیم بگیم تا اینجا، ‫فقط یه تماشاگر داشتیم
‫که فقط نصف پرده اول رو دیده
‫و از دنیا رفته.
‫گوسفندها.
‫گوسفندهایی تو یه پارک ‫محصور شده بودن.
‫گوسفندها.
‫ببین، بچه‌ام، یه تلاشی بکن.
‫یعنی اینکه فقط یه گوسفند نبود،
‫چندین گوسفند بودن.
‫پنیول بیچاره من.
‫این یه شکسته.
‫باید بیای از مردم عذرخواهی کنی.
‫- تا این حد؟ ‫- آره.
‫خانم‌ها و آقایان،
‫ما مقصر واقعی رو پیدا کردیم،
‫آقای مارسل پنیول.
‫از این طرف، آقای پنیول.
‫توپاز واقعی رو بهت معرفی می‌کنم.
‫خوشوقتم.
‫عجب خری هستی.
‫چه ترسی تو جونم انداختید.
‫مارسل، کسی باهات کار داره.
‫بابا؟
‫آفرین، پسرم.
‫ای بدبخت،
‫ای بچه بیچاره، ‫[ تئاتر لالکازآر - مارسی ]
‫ای رقت‌انگیز.
‫تو که فکر نمی‌کنی ‫من این نمایشنامه رو اینجا اجرا می‌کنم.
‫چرا منو آوردی اینجا؟
‫چون این ماریوس،
‫یه شاهکاره.
‫ولی تو نمی‌خوای بازی کنی.
‫اوه چرا، بازی می‌کنم.
‫ولی بعد از سیصدمین اجرا تو پاریس،
‫چی میگم، سیصدمین؟
‫پانصدمین!
‫نمایشنامه‌ت رو به رِمی نشون بده.
‫نقش پانیس، برای اون، کاملاً مناسبه.
‫اون با گروه تو وولترا هست،
‫صاحب تئاتر پاریس.
‫اونا همش دعوا می‌کنن،
‫اما تو پایتخت،
‫اونا حرف اول و آخر رو میزنن.
‫رمی امشب اینجا بازی می‌کنه.
‫بهت هشدار میدم،
‫این شکسپیر نیست.
‫اوه خدای من، عزیزم، تویی.
‫آدلاید، چه خوشحالم که دوباره می‌بینمت.
‫آره. از دوران صومعه خیلی وقته گذشته.
‫و اون دو تا کوچولوی نازنین رو ببین چی شدن؟
‫آه، اون دو تا کوچولوی نازنین
‫تبدیل شدن به دو گنده بیکاره!
‫خب من، عزیزم،
‫مال من اینقدر تیز موندن
‫که هر روز صبح با سنباده صافشون می‌کنم.
‫وگرنه، سوتین‌هامو پاره می‌کنن.
‫چیزی که نگرانم می‌کنه اینه که ‫چند سال پیش،
‫یه گروه از اینجا رفتن پاریس،
‫و یه نمایشنامه به سبک مارسیایی بازی کردن.
‫خب که چی؟
‫خب که چی، منتقدا اونا رو ‫به خاک و خون کشیدن
‫و تماشاچیا هوشون کردن.
‫شاید نمایشنامه خوب نبوده.
‫با این حال، این یه سابقه بدی برای ماست.
‫شاید وولترا فراموشش کرده باشه.
‫خب، اگه نمایشنامه شما خوبه، ‫پس امتحانش می‌کنیم.
‫ولی بهم بگید،
‫این ماریوس پسر خوش‌تیپیه؟
‫بهت گوش میدم.
‫من رمی رو می‌خوام.
‫برای نقش اصلی.
‫تو اخلاقشو می‌شناسی.
‫اون غیرقابل تحمله.
‫اون نمایشنامه رو دوست داره.
‫من فکر نمی‌کنم اون توانایی ‫بازی در یه نقش کمدی بزرگ رو داشته باشه.
‫من بهش اعتماد دارم.
‫خوبه. تو اونو می‌خوای، پس به دستش بیار.
‫اما اگه بعداً اومدی شکایت کردی،
‫بهت می‌خندم.
‫داری میری؟
‫باید برم لونا پارک ‫تا یه مشکلی رو حل کنم
‫بین غول و زن ریشو.
‫اینا موجودات اعصاب‌خردکن هیولایی هستن.
‫ولی باور کن، اینا هیچی ‫در مقایسه با رمی تو نیستن.
‫-رفتم بازی شارپن رو دیدم. ‫-خب چی شد؟
‫خیلی خوبه. برای نقش پانیس عالیه.
‫- باهاش حرف زدی؟ ‫- نه.
‫پس از کجا میدونی ‫میخواد نقش پانیس رو بازی کنه؟
‫چون من سزار رو بازی می‌کنم.
‫ببین، ژول، این یه نقش فرعیه.
‫تو برام متن بیشتری اضافه کن.
‫ببین، ژول، زیاد چیز خاصی نیست.
‫من می‌خوام صاحب بار باشم.
‫من می‌خوام نمایشنامه تو خونه من اتفاق بیفته.
‫این رمی نیست که باید بره پیش شارپن.
‫این شارپنه که باید بیاد پیش رمی.
‫بهش فکر می‌کنم.
‫ولی خواهش می‌کنم، با زنش حرف نزن.
‫خب که چی؟
‫فرنه داره چیکار می‌کنه؟
‫بهت که گفته بودم! سپردن نقش یه آدم خونگرمِ ‫مارسیایی به یه آلزاسیِ یبس، دیگه رسماً کفر ابلیسه
‫مادر مقدس حتماً دو تا پاشو شکسته. تموم.
‫یا ساده‌تر بگم، قطارش تأخیر داشته.
‫اون تازه پونزده روز رو تو مارسی گذرونده
‫تو یه بار کوچیک تو بندر قدیمی،
‫میزها رو پاک می‌کرده و لیوان‌ها رو می‌شسته
‫تا تو مکالمات مشتری‌ها شرکت کنه.
‫پس، آلزاسیایی تو شاید الکلی شده باشه،
‫ولی قطعاً ‫مارسیایی نشده.
‫حق با توئه، مثل همیشه.
‫بیا، من بهت دیالوگ میدم.
‫از «بخاطر قهوه‌اش نیست» دوباره شروع می‌کنیم.
‫بخاطر قهوه‌اش نیست، بخاطر طرز رفتارته.
‫- چه طرز رفتاری؟ ‫- اینکه تا من می‌خوابم، کل مغازه رو هورت می‌کشی بالا.
‫اگه می‌خواستی بهم توهین کنی، کاملاً موفق شدی.
‫توهین؟ چه توهینی؟
‫آخه اگه من توی این سن نتونم یه فنجون قهوه ‫تعارف کنم، پس من اصلاً چی‌کاره‌ام این وسط؟
‫یه بچه! یه بچه‌ای که باید از حرف باباش اطاعت کنه.
‫- توی این سنش؟ ‫- بله خوشگلم.
‫خودِ من، مجبور شدم تا سن سی و دو سالگی صبر کنم...
‫تا بابام آخرین اردنگی رو بهم بزنه.
‫خانواده توی زمان ما این شکلی بود.
‫کلی احترام و محبت بینمون بود.
‫با اردنگی؟!
‫خب پنیول؟
‫دیدی بهت می‌گفتم یه آلزاسی هم می‌تونه ‫نقش یه مارسیایی رو خوب بازی کنه؟
‫کل چیزی که لازم داره، فقط یه دستمال گردنِ مناسبه.
‫راستی، دیدم که صحنه کارت‌بازی رو حذف کردی.
‫نمایشنامه خیلی طولانی شده.
‫ولی اون صحنه کارت‌بازی ‫واسه خودش یه پا کمدیه.
‫به نظرت جلف و چیپ میاد، آره؟
‫چطور بگم، در شأن تئاتری مثل اینجا نیست.
‫کارگردان تویی دیگه.
‫رئیس تویی.
‫پایان پرده دوم. پونزده دقیقه استراحت.
‫می‌خوام یه نگاه تازه به کار بندازی و نظرت رو بگی.
‫می‌شنوم، بفرمایید.
‫نمایش به نظرتون جذاب میاد؟
‫فکر کنم اگه می‌فهمیدم چی داره میگه، خوشم می‌اومد.
‫- به اندازه کافی بلند حرف نمی‌زنه؟ ‫- نه، موضوع این نیست.
‫جمله‌بندی‌هاش خیلی غلط غلوط و نادرسته.
‫این لهجه‌اش هم که صداها ‫رو دگرگون می‌کنه، دیگه اصلاً غیرقابل‌فهمه.
‫اوه، به حرف‌های این آقا گوش نکنید.
‫این آقا به احمق بودنش معروفه.
‫چی گفتی؟ من؟!
‫بله جناب، دقیقاً خودِ شما!
‫بهتون اجازه نمی‌دم این‌طوری با من حرف بزنید!
‫ژول، این بحث‌ها کمکی به من نمی‌کنه.
‫آخه کی به این احمق ‫اجازه داده بیاد اینجا جاسوسیِ ما رو بکنه؟
‫پرده رو بکشید پایین. وقتی این یارو چپ‌چشم رفت، ‫بقیه کار رو می‌ریم.
‫این چپ‌چشم؟
‫من نیومدم اینجا که بهم توپ‌وتشر بزنی. ‫حالا می‌بینیم!
‫می‌خوای کل تایم آنتراکت رو همین‌جا بمونی؟
‫کار اصلاً خنده‌دارشون نمی‌کنه.
‫انگار به جای کمدی، تراژدی نوشتم!
‫دلشون می‌خواد بخندن، ‫ولی جلوی خودشون رو می‌گیرن.
‫نگران نباش بابا، بی‌خیال.
‫توی پرده سوم میخکوبشون می‌کنیم.
‫خب چیه؟ نوبت توئه دیگه.
‫خودم می‌دونم، ولی مرددم.
‫خب که چی؟ ‫می‌خوای تا فردا همین‌طور دو دل بمونی؟
‫زود باش ناخدا، منتظرتیم!
‫آخه موضوعِ خیلی مهمیه.
‫پس باید شما دوتا برید با هم خلوت کنید و هماهنگ بشید.
‫صحنه کارت‌بازی رو برگردوندن!
‫رِموِ مخفیانه باهاشون تمرین کرده.
‫چطور جرأت کرده همچین کاری بکنه؟!
‫دردسرسازه.
‫به جای نق زدن، ببین چه‌کارش کردن!
‫نکنه تو هم دستت با این توطئه‌گرا توی یه کاسه‌ست؟
‫دهنت رو ببند، پنیول!
‫ولی گوش کن.
‫پاریس تازه داره جذابیتِ لحن مارسیایی‌ها رو کشف می‌کنه.
‫صداقتِ اوران دو مازی،
‫تسلطِ فرنه
‫و شور و سرزندگیِ رِموِ.
‫که خودش رو به عنوان ‫یکی از بزرگترین بازیگرهامون ثابت می‌کنه.
‫جا واسه سوزن انداختن نیست!
‫مثل یه رویاست. این واسه تو چه فایده‌ای داره، ژول؟
‫الان بهت می‌گم چه فایده‌ای داره، لئون.
‫این تیکه کوچیکِ کاغذ دیواریه
‫که از دیوار اتاق گریمم کندم.
‫باریکلا!
‫روش نوشته: «جناب رِموِ یه نابغه‌ست.»
‫و امضای مارسل پنیول هم پاشه.
‫دمت گرم رفیق.
‫رفیقت؟! رفیقت؟! شما دوتا یه مشت خرابکارِ به تمام معنایید!
‫قصد دارید تئاتر من رو ویران کنید، آره؟
‫ای بابا، ولترا!
‫دیگه واسه یه تیکه کاغذ دیواریِ مسخره، ‫این‌قدر قشقرق به پا نکن!
‫این کاغذ دیواری رو خودم انتخاب کرده بودم!
‫نه بابا، تو اصلاً سلیقه نداری.
‫این کاغذ دیواری هم مثل کراوات‌هات زشته!
‫انگار این موفقیت زیاد خوشحالت نکرده، مارسل؟
‫حالا از اینجا به بعد باید چی‌کار کنم؟
‫نمایشنامه‌های دیگه بنویس، دیوانه خُل!
‫دیگه هیچ‌وقت نمی‌تونم چیزی بهتر ازاین بنویسم، ‫حالا که اون به قولش عمل کرده.
‫کی به قولش عمل کرده؟
‫یه پسربچه.
‫کدوم پسربچه؟
‫قضیه‌اش مفصله.
‫من که می‌دونستم دیگه دلت نمی‌خواد بنویسی،
‫چون تئاتر دیگه برات خیلی راحت شده بود.
‫خیلی راحت؟ فکر نمی‌کنم.
‫بگیم احساس می‌کردم برام کوچیکه و جام تنگ شده.
‫و این‌طور شد که نور پدید اومد.
‫[ تا حالا به سینما فکر کردی مارسل پنیول؟ ]
‫چه فاجعه‌ای!
‫[ این بازیگرای بیچاره که انقدر غلو‌آمیز بازی میکنن ]
‫[ تا حواس ما رو پرت کنن که عین ماهی لال‌مونی گرفتن. ]
‫[ حالا با صدا چطور؟ ]
‫[ سعی کردن رو تصویر صدا بذارن ولی ‫همیشه افتضاح از آب دراومده. ]
‫[ شاید این بار کار کنه! ]
‫[ به نظر اطلاعات خوبی داری، پسر جون. ‫حالا این فیلم ناطق رو کجا میشه دید ؟ ]
‫[ اونور آب... ]
‫[ همین اونطرف خیابون؟ ]
‫[ آقا، اونور کانال مانش! ‫پیش انگلیسی‌ها! ]
‫[ سفر به لندن... ]
‫[ بالاخره سینما ناطق شد! ]
‫واسه امشب همه بلیت‌ها ‫فروش رفته، این سیصد و پنجاهمین اجرامونه!
‫آره، ولی این وضعیت موندگار نیست.
‫چرا اونوقت؟
‫آقای پنیول تازه از لندن برگشته.
‫رفته یه فیلم ناطق رو سه بار تماشا کرده.
‫افتضاحه!
‫بهم میگه تئاترها قراره تخته بشن.
‫آره، منم بهش میگم واقعاً مسخره‌ست...
‫که بخوایم اجرای «ماریوس» رو ادامه بدیم...
‫وقتی این‌قدر احمقانه فرم تئاتری داره.
‫داری پیازداغش رو زیاد می‌کنی، من این رو نگفتم.
‫دیگه فقط مونده برم ‫یه فانوس جادویی و یه گرامافون بخرم!
‫بدبخت روزگار! بذار یه چیزی بهت بگم.
‫این قضیه فیلم ناطق، این اسباب‌بازیِ جدید،
‫فقط یه جور سرگرمیِ گذراست.
‫برو اون رو واسه شهربازیت بخر.
‫شاید بتونه یه فصل ملت رو سرگرم کنه.
‫نه، نه. حق با پنیوله.
‫تازه، من خودم هم بهش علاقه‌مند شدم.
‫چون تو قراره این نمایش رو فقط یه بار بازی کنی.
‫منم فقط یه بار بهت دستمزد میدم.
‫ولی اون فیلمِ سخنگوت روی پرده سینما...
‫واسم هزار تا دو هزار بار اجرای مجانی میره!
‫پنیول!
‫میخوای بذاری این کلاهبردار جیب من رو خالی کنه؟
‫مگه این سینمای ناطق چی داره ‫که این‌قدر بزرگش می‌کنی؟ هان؟
‫- بگو، سراپا گوشم. ‫- باز شروع شد!
‫ژول، به لطف این اختراع شگفت‌انگیز،
‫دیگه محدود به ابعاد و اندازه سالن تئاتر نیستم.
‫می‌تونم صورتِ طرف رو از فاصله پنچاه سانتی‌متری نشون بدم...
‫تا سرازیر شدنِ اشک رو روش ببینی.
‫دلت می‌خواد منم گریه کنم؟
‫می‌تونم صحنه‌ای رو بنویسم که توش دارن پچ‌پچ می‌کنن...
‫و کاری کنم که صداش واضح و شفاف شنیده بشه.
‫دلت میخواد منم پچ‌پچ کنم؟
‫ایده فوق‌العاده‌ایه، پنیول.
‫ژول، به لطف دوربین،
‫می‌تونم توی آسمون به پرواز دربیام،
‫از دور نظاره‌گرِ صحنه باشم،
‫درست مثل یه پرنده، یا یه فرشته نگهبان.
‫یا مثل خدا.
‫پس باید کچلی‌ت رو قایم کنی، ژول!
‫فقط تصور کن!
‫می‌تونم از کادر بزنم بیرون،
‫دور صحنه بچرخم،
‫تمام دیوارهای تئاتر رو خراب کنم،
‫و دکور رو تیکه‌تیکه کنم.
‫- یا بازیگر رو! ‫- ایده خوبیه.
‫به این فکر کردی که «وان دير» چجور برادری بود؟
‫شما دارین از ول کردن تئاتر حرف می‌زنین،
‫ولی حق این کار رو ندارین.
‫این مگه فرار از خدمت نیست؟
‫یه بزدلیِ تمام‌عیار.
‫برای همیشه بی‌آبرو نمی‌شین؟
‫اونم بعد از این‌همه کاری که تئاتر براتون کرده؟
‫سینما رو فراموش کنین، ‫اگه نمی‌خواین کارتون به ورشکستگی بکشه.
‫فقط واسه نمای بیرونش،
‫باید هفته‌ای دست‌کم پونصد تا لامپ عوض کنیم.
‫از این آمار و ارقامتون مطمئنین؟
‫دیگه نمی‌خواین بهم بگین که... ‫از لامپ هم سردرمیارین!
‫اگه باور نمی‌کنین، خودتون نگاه کنین.
‫باب، دوست من!
‫از هالیوود چه خبر؟
‫باب، بذار مارسل پنیول رو بهت معرفی کنم.
‫سلام! حالتون چطوره؟
‫خوبم، ممنون.
‫بالاخره! یه فرانسوی پیدا شد که انگلیسی حرف بزنه.
‫گرسنته، مارسل؟
‫بریم رستوران؟
‫لامپ‌هات رو خودت می‌ساختی؟
‫کدوم لامپ‌ها؟
‫اوه، همون‌هایی که به پارامونت می‌فروختی.
‫فوق‌العاده‌ان!
‫اگه من رو یه ویزیتور فرض کردین،
‫پس چرا من رو به ناهار دعوت کردین؟
‫واسه اینکه تو قلب مهربونی داری
‫و انگلیسی هم بلدی.
‫جدی، اصلاً شغلت چیه؟
‫باب به قولی کلید استودیو رو داده دست من.
‫برات توضیح میدم چطوری کار میکنه.
‫اون بالا بالاها هالیووده؛
‫کعبه‌ی آمالِ سینما.
‫درست زیر پاش، کمپانی پارامونته.
‫همه باید جلوی قبله‌اش سر خم کنن.
‫بعدش مدیران اجرایی هستن،
‫ستاد فرماندهی استودیوها.
‫بعد از اون‌ها هم نگهبان استودیوئه،
‫یه رئیس قدرتمند که هر روز،
‫در رو به روی دویست نفر باز می‌کنه
‫و توی صورت سه هزار نفر دیگه میبنده!
‫مدیر تبلیغات،
‫که هم‌زمان داره با سه تا تلفن حرف می‌زنه.
‫واقعاً معرکه‌ست!
‫دست از سرم بردارین!
‫شرکت «وسترن الکتریک»، ‫که صاحبِ دستگاهِ ضبط و ثبتِ صداست.
‫مدیر آزمایشگاه‌ها.
‫تدوین‌گر.
‫مدیر بخش موسیقی.
‫مدیر لباس.
‫بعدش هم نوبتِ کارگردانه،
‫که هرچی از راه دورتری اومده باشه ‫احترامش بیشتره، درست مثل خالی‌بندها!
‫کااات!
‫انگار جون تو تنم نبود.
‫باورنکردنیه!
‫خیلی وقت‌ها خودش همون خالی‌بنده است.
‫بعدش هم شورای بازخوانیه،
‫کسایی که هیچ‌وقت نتونستن یه رمان بنویسن،
‫یا حتی یه نمایشنامه،
‫ولی اثر بقیه رو بالا و پایین می‌کُنن و ور میرن باهاش.
‫درست بعد از اون‌ها، ستاره‌ی فیلمه.
‫دستمزد یه ستاره باید خیلی نجومی باشه.
‫اون هم آخرش با خودش فکر می‌کنه که موفقیت و ثروتش...
‫فقط و فقط به خاطرِ استعدادِ خودشه.
‫این‌جور موجودات معمولاً خیلی ساده‌لوح و زودباورن.
‫و در نهایت، در آخرین رتبه، نویسنده قرار داره.
‫بهش پول میدن، براش جشن تجلیل می‌گیرن،
‫به سلامتیِ پیشرفتِ کمپانی مینوشه،
‫برای موفقیت فیلم و آینده‌ی سینما پیک می‌زنه.
‫لبخند می‌زنه، دست میده و خوشحاله.
‫امروز خوب نگاهش کن،
‫چون دیگه هیچ‌وقت ‫این قیافه‌ی سرخوش و مغرور رو ازش نمی‌بینی.
‫بسیار خب.
‫من حق امتیازِ نمایشنامه‌ی «ماریوس»ت رو می‌خرم،
‫و قراره یه فیلم فوق‌العاده بسازیم.
‫- واقعاً؟ ‫- من فرانسوی‌ها رو درک نمی‌کنم.
‫برای فیلم‌های خوبی که براشون می‌سازم، هو میکشن.
‫آخه فیلمِ ناطق دیگه برای کسی عجیب نیست.
‫الان دیگه فقط حرف زدن کافی نیست.
‫باید حرفی هم برای گفتن داشته باشی.
‫خب، پس موافقی؟
‫قبوله. ولی با گروهِ تئاتر مارسیِ خودم.
‫نه، نه، نه! اونا اصلاً معروف نیستن.
‫آخه باید لهجه‌ی واقعی مارسی رو داشته باشن.
‫حالا این لهجه‌ی لعنتی مارسی دقیقاً چطوریه؟
‫چطور برات توضیح بدم آخه...
‫تصور کن که فکت فنری شده باشه.
‫فنری؟
‫آره، همون فنر.
‫اوکی.
‫حالا بعد از من تکرار کن.
‫با این قیافه‌ی نگران و مضطربت بهم زل نزن.
‫مضطربت...
‫همه‌چی روبراهه، آقا؟
‫آره، آره.
‫لهجه همینه!
‫باید تا چند کیلومتریِ این‌ور اون‌ور قشنگ شنیده بشه.
‫خیلی سخت و دردآوره.
‫واسه همین هم هست که ما به کارشناس نیاز داریم.
‫خیلی‌خب، قبوله.
‫منم از طرف خودم، میگم از آمریکا بیاد...
‫معروف‌ترین کارگردانِ دنیا،
‫الکساندر کوردا.
‫- فرانسوی بلده؟ ‫- بهتر از من حرف می‌زنه.
‫اینو میگم که فقط دلم رو خوش کنم.
‫مارسل، اون مجارستانیه.
‫یه مجارستانی بیاد فیلمِ مارسی بسازه؟
‫از همین الان ری‌اکشنِ «رِمی» رو می‌بینم.
‫مثلاً این‌جوری میگه:
‫یه تاتارِ از‌فرنگ‌ اومده از ما فیلم‌برداری کنه؟
‫کارگردانِ آلزاسی دیگه‌ای دمِ دستت نبود؟
‫که پاشدی رفتی از تو کوه‌های کارپات یکی رو پیدا کردی؟
‫اگه فکر کردی من میذارم...
‫این غریبه‌ی بربر بیاد ازم فیلم بگیره،
‫باید بری یه «سزار»ِ دیگه واسه خودت پیدا کنی!
‫آره دیگه، دنیا خیلی بزرگه!
‫حالا که این‌طوره، اصلاً چرا یه چینی نمیاری؟
‫ازت ممنونم، الکساندر. ‫[ فیلمبرداری فیلم ماریوس - 1931 ]
‫بابتِ چی، مارسل؟
‫اینکه گذاشتی بازیگرها رو خودم هدایت کنم، ‫خیالِ رمی رو خیلی راحت کرد.
‫من تا حالا کار با بازیگرهایی ‫که حرف می‌زنن رو هدایت نکرده بودم.
‫تو هم که تا حالا دستت به دوربین نخورده بود.
‫باید به همدیگه کمک کنیم دیگه.
‫آقای کوردا.
‫چی شده؟
‫صدای آقای رمی اصلاً برای ضبط مناسب نیست.
‫نمی‌تونیم صداش رو ضبط کنیم.
‫خب این بدشانسیِ شماست،
‫چون ما نمی‌تونیم جایگزینی برای «ژول» پیدا کنیم.
‫ولی جای شما رو میشه پر کرد!
‫اصلاً کی حرف از جایگزین کردنِ ژول زده؟
‫سلام، آقا.
‫آها، پس شما همون تلفن‌چی هستین؟
‫شمایی که صدای منو نمی‌شنوی؟
‫میخوای داد بزنم، آره؟
‫آقای برن، به کسی نگین...
‫که زنش به آرتوفیگ خیانت کرده.
‫آروم‌تر!
‫دارم بهت میگم زنش به آرتوفیگ خیانت کرده!
‫این آخرش منو کر می‌کنه!
‫آقا، دستگاه‌های آمریکاییِ شما هنوز فرانسوی بلد نیستن!
‫بیاین با من یه نوشیدنی بخورین.
‫تا گوش‌هاتون به صدای شیپوریم عادت کنه، ‫تا براتون چندتا قصه تعریف ‌کنم.
‫ولی مگه اینم قصه‌ست؟
‫آدم وقتی فکر می‌کنه این پاریسی‌های طفلک
‫صف می‌کشن تا براشون قصه‌های مارسی تعریف کنن...
‫داری دلم رو کباب می‌کنی!
‫هووو!
‫یعنی دیگه به کار من فکر نمی‌کنین؟
‫واسه من، اون دلم رو ریش می‌کنه.
‫ولی تو رو خنده‌ت میندازه.
‫رفیق، این فیلم تو رو محبوبِ دل‌ها می‌کنه.
‫فهمیدن کار این آمریکایی‌هات واقعاً سخته.
‫یه عالمه پول براشون درمیاری و بعد دکّت می‌کنن.
‫اونا مثل بچه‌کوچولوها می‌مونن.
‫و اسباب‌بازیِ پنیول دیگه براشون تکراری شده.
‫یعنی دیگه بی‌خیال سینما می‌شی؟
‫برعکس!
‫با پولِ ماریوس،
‫می‌خوام استودیوهای خودم رو توی مارسی راه بندازم.
‫این‌طوری آزادم هر فیلمی که ‫دلم می‌خواد رو با هرکی دلم می‌خواد بسازم.
‫در عوض، باید سریع حق امتیازِ «فانی» رو پس بگیرم.
‫ظاهراً خودت قصد نداری ازشون استفاده کنی.
‫دقیقاً همین‌طوره.
‫شوخی می‌کنی؟
‫اصلاً و ابداً.
‫با وجود این‌همه موفقیتِ ماریوس؟
‫- آره. ‫- چرا آخه؟
‫چون فانی دنباله‌ی ماریوسه،
‫و هیچ‌وقتِ خدا یه دنباله پرفروش نمیشه.
‫- هیچ‌وقت؟ ‫- هیچ‌وقت.
‫هیچ‌وقتِ هیچ‌وقت.
‫این قانونیه که با حروف طلا روی پیشونی هالیوود حک شده.
‫داری چیکار می‌کنی؟ من پولشو دادم!
‫شرمنده باب، ولی کاغذ فقط کاغذه.
‫لطفاً اینجا رو امضا کن.
‫واقعاً که من هیچ‌وقت از ‫کار شما فرانسوی‌ها سر درنمیارم.
‫[ فیلمبرداری فانی - 1932 ]
‫دوربین!
‫- مانوش. ‫- شش روی یک، برداشت دوم.
‫و،حرکت!
‫یالا، رد شو.
‫بابای عزیزم،
‫منو ببخش بابای عزیزم، بابت تموم عذابی که بهت دادم.
‫خوب می‌دونم از وقتی رفتم چقدر باید دلت گرفته باشه.
‫و من هر شب به فکرتم.
‫تو هر شب به فکر منی،
‫و منم تمام روز به فکرتم، احمقِ گنده!
‫یالا، رد شو.
‫واسه اینکه بگی همه‌چیز رو توضیح دادی...
‫و اینکه چقدر دلم پر می‌کشید واسه این کار،
‫اصلاً نمی‌تونم برات بنویسم.
‫ولی کافیه از فانی بپرسی،
‫اون تمام دیوونه‌بازی‌هام رو دیده.
‫آره، دقیقاً کلمه‌ش همینه. می‌دونی، خوشحال میشم ‫می‌بینم سرِ کیف اومده و می‌خنده.
‫مامان، فکر کنم نباید مزاحمشون بشیم.
‫دارن یه کارهایی می‌کنن که سردرنمیارم. ‫کارهای آدم‌بزرگ‌هاست.
‫با اوراله؟
‫امشب آره.
‫دیدی مامان؟ بهت گفته بودم یه روز میلیونر میشم.
‫نگرانشم. می‌ترسم موفقیت کاری کنه خودش رو گم کنه.
‫این‌طور نمیشه. من حواسم بهش هست.
‫چی داری می‌کشی؟
‫یه زَنجِره. نماد استودیوهای مارسی‌مون.
‫اسباب‌بازی جدیدته؟
‫که قراره بدیمش دست کل خونواده. ‫ژرمن و رنه هم کار پیدا می‌کنن، حتی پل.
‫اون هیچ‌وقت تپه‌هاش رو ول نمی‌کنه. ‫پول براش مهم نیست.
‫مامان، با این پول، پل بالاخره می‌تونه دماغش رو عمل کنه.
‫دیگه موقع نفس کشیدن اذیت نمیشه.
‫خدا از دهنت بشنوه مارسل، خدا از دهنت بشنوه.
‫روی پاتختیش بود.
‫مارسل!
‫پل!
‫اینو بهت پس میدم. بین ما دوتا، ‫تو کسی بودی که به دوران بچگی‌مون وفادارتر موند.
‫من با رفتنم به پاریس بهت خیانت کردم.
‫چون من تو همین تپه‌هامون موندم و بز پرورش دادم؟
‫من کاری رو کردم که دوست داشتم، درست مثل تو.
‫تازه، فیلم که توی صحرا سبز نمیشه.
‫هنوز نه.
‫میخوای بغلش کنی؟
‫داره بیدار میشه. قلقلکم میاد.
‫خوب مواظب بابا، خواهرمون و رنه کوچولو باش.
‫رنه کوچولو الان یه سر و گردن از من بلندتره.
‫یه روز دوباره همدیگه رو می‌بینیم، بهت قول می‌دم.
‫آقای پنیول!
‫آقای پنیول که توی تئاتر برتریِ خودش رو ثابت کرده بود،
‫حالا به زیباترین شکل نشون میده ‫که هیچ‌چی از سینما سرش نمیشه.
‫ممنون رنه. همین؟ ‫[ مارسی - 1936 ]
‫بهترین جاش رو گذاشتم واسه آخر سر. ‫[ مارسی - 1936 ]
‫آقای پنیول، این حقه‌بازِ موذی،
‫با اون دماغ بی‌غضروفش زیر چشم‌های قلمبه‌ش،
‫و اون دهن کج و کوله‌ش،
‫واقعاً آدم رو یاد یه مورچه‌خوارِ کم‌خون میندازه.
‫یه مورچه‌خوار کم‌خون ‫که مورچه‌قرمزها تا مغز استخونش رو مکیدن.
‫این یکی دیگه واقعاً شاعره!
‫خوبی، رنه؟
‫آقای پنیول! آقای پنیول!
‫- کدومشون؟ ‫- آقای مارسی. افتضاحِ بدی پیش اومده!
‫- باز هم نقدهای بد؟ ‫- بدتر از اون.
‫یادتونه اون بره کوچولویی که توی ‫اون تئاتر روستایی بازی کرده بود؟
‫خب؟
‫آخه من اون رو فقط ‫واسه 211 سال بهتون اجاره داده بودم.
‫نباید بهش وابسته میشدین.
‫شما وقتی بهش نگاه می‌کنین، ‫یه عروسک پشمالوی بامزه می‌بینین.
‫ولی من جاش دنده‌کباب می‌بینم!
‫من به قیمتِ همون دنده‌کباب‌ها ازتون می‌خرمش.
‫رون‌هاش چی؟
‫رون‌هاش هم همین‌طور، ‫به شرطی که یه تیکه و سالم بمونن.
‫بهم گفته بودن این جوون‌های سینمایی عجب تحفه‌هایی‌ان‌ هااا!
‫ببینم، این کار براتون کلی آب می‌خوره ها.
‫اگه یه روز تصمیم بگیرین یه گاوِ نر رو بیارین توی فیلم.
‫بوف!
‫این اسمیه که دخترهای آزمایشگاه روش گذاشتن.
‫بوف یه سینمادوستِ واقعی مونه!
‫مچش رو موقع خوردن نگاتیوهای آغلش گرفتن.
‫میگن سی متر فیلم رو بلعیده، ‫یعنی به اندازه‌ی کل تیتراژِ یه فیلم!
‫می‌ترسیدیم مسموم بشه،
‫واسه همین بردیمش کارگاه نجاری روی یه بستر پر از پوشال،
‫که اونم بلافاصله به عنوان صبحانه خورد!
‫بعدازظهرها هم جنابِ «بوفِ گوسفند» میره به ‫اتاق‌های تدوین سر می‌زنه،
‫تا اونجا صفحه‌های کامل فیلم‌نامه رو بجوه و بخوره.
‫پوشالِ صندلی‌ها رو میخوره،
‫پاک‌کن‌ها رو می‌جوه،
‫و حتی میکروفون‌های قدیمی رو.
‫استودیوی شماره 3. ‫[ یکسال بعد ]
‫اینجاست که قراره بیشترِ فیلم‌برداری‌های شب رو انجام بدیم. ‫[ یکسال بعد ]
‫عجیبه.
‫این وسیله دیگه چیه؟
‫توپازت.
‫اختراعِ برادرمه.
‫ماشینِ مردم.
‫سه چرخ، سه سرنشین، سه دنده.
‫سه لیتر مصرف در صد کیلومتر.
‫توی اولین امتحان، سه تا دور زد.
‫واقعاً نمیشه جلوی خودت رو بگیری و نخریش.
‫یکی رو برامون کنار بذارین.
‫یالا، برو جلو!
‫ببر بالا! ببر بالا!
‫یه کم محکم‌تر!
‫همینطور برو!
‫یالا، بوف!
‫برو بالا، حرکت کن!
‫این یکی اینجا چیکار می‌کنه؟
‫این کل عمرش یه بارم یه مشت علف ندیده.
‫اینجا دیگه قراره اون‌قدر بخوره که شکمش بترکه!
‫تا خرخره توی علفه،
‫ولی ترجیح میده تنه درخت‌ها رو بجوه.
‫که این ثابت می‌کنه تربیت میتونه ‫ذاتِ موجودات رو تغییر بده.
‫رونکیه.
‫- رونکیه. ‫- بله، مارسل.
‫من هیچ‌وقت موقع فیلم‌برداری این‌قدر خوشحال نبودم.
‫دوباره برگشتم به این تپه‌های خشک، ‫پیش دوستای دوران بچگی‌م.
‫درست مثل وقتی که ده سالمون بود.
‫اعتراف کن، ساختن این روستا واسه فیلم
‫فقط یه بهونه بود تا دوباره برگردی به خونه‌ت.
‫اینجا تقریباً می‌تونم فراموش کنم...
‫دردسرهایی رو که توی مارسی منتظرمه.
‫لذتش رو ببر مارسل.
‫قشنگی‌ها قرار نیست تا ابد بمونن.
‫بوف!
‫حیوون دیوونه! داری خودت رو به کشتن میدی!
‫چی شده؟
‫اوه، یه عالمه گچ قورت داده.
‫معده‌ش سفت شده مثل سنگ.
‫نمی‌دونم! یه چاقو بیار، باید عملش کنیم!
‫خیلی بی‌معرفتی.
‫آره، اصلاً مهربون نیستی.
‫من تمام روز مثل یه آدم بدبخت پشت میزم سگ‌ دو میز‌نم. ‫[ اتاق اکران فیلم - سکوت! ]
‫تمام روز دارم حساب و کتاب می‌کنم،
‫تا بتونم واسه فیلم بعدی‌م پول جور کنم.
‫وکیلا هم که واسه خودشون یه پا شاعرن، ‫میخوان منو بندازن زندان،
‫در حالی که فیلم‌سازهای واقعی شمایین.
‫کلی شیطنت‌های باحال و خنده‌دار می‌کنین
‫ولی هیچ‌وقت منو دعوت نمی‌کنین.
‫چرا؟
‫راستش جرئتش رو نداریم آقای مایربورگ، واسه اینکه...
‫یعنی، واسه اینکه... خب...
‫آره، واسه اینکه من پیرم.
‫می‌دونی یه مرد کی پیر میشه؟
‫وقتی جوون‌ترها دیگه بازی‌ش نمیدن.
‫وقتی می‌تونه بقیه رو به اسم کوچیک صدا بزنه،
‫ولی هیچ‌کس اون رو با اسم کوچیکش صدا نمی‌کنه.
‫از فیلم «شپونتز» راضی نیستی؟ ‫[ Le schpountz - 1938 ]
‫چرا، هستم. فیلم خوبیه.
‫- روز خوش آقایان. ‫- روز خوش.
‫اون دختر خانم زیبا کیه؟
‫نمی‌شناسمش.
‫- روز خوش. ‫- روز بخیر.
‫چقدر آدم اینجا ریخته.
‫دلم واسه اون انبار ‫کوچیکی که همه‌چیز ازش شروع شد تنگ شده.
‫این استودیوها قرار بود بهم آزادی بدن،
‫ولی الان دارن خفه‌م میکنن.
‫خب، اگه داری خفه میشی، باید یه هوایی به سرت بخوره.
‫یه گیلاس نوشیدنی توی یه دستت،
‫و یه گوی فلزیِ پتانک هم توی اون یکی دستت.
‫- امتیاز مال منه. ‫- تند نرو.
‫پنیول، خودت برو مترش کن.
‫راستش فکرامو کردم، ‫نقش اون نونوای خیانت‌دیده رو بازی می‌کنم.
‫خب چی شد نظرت عوض شد؟
‫چون کار و بارت باید بچرخه و سود بده،
‫و منم رفیقتم.
‫فکر کنم فقط نمی‌خوای بذاری ‫این نقش به فرناندل برسه.
‫حرف‌های خنده‌دار نزن!
‫تازه، اون نونوا علاوه بر اینکه زنش بهش خیانت کرده،
‫یه قیافه شبیه اسب هم پیدا میکرد!
‫آره! شاید قیافه‌ش شبیه اسب باشه،
‫ولی باز هم سگش شرف داره ‫به ریخت و قیافه‌ی یه آواره‌ی بیابون‌گرد.
‫داری خفه‌م می‌کنی، مارسل.
‫دیگه طاقت حسادت‌هات رو ندارم. میدونی چیه؟
‫من دارم میرم!
‫نه، ژوزت!
‫رفیق، خیالم رو راحت کن.
‫بهم بگو اون نونوای خیانت‌دیده خودِ تو نیستی.
‫ژول، من بدجوری عاشق شدم.
‫اوه، خب این دقیقاً نسخه‌ی خودآزاری و درد کشیدنه.
‫یعنی توی سن و سال من، ‫حق ندارم یه عشق واقعی رو تجربه کنم؟
‫معلومه که حق داری.
‫ولی اگه همین‌طور از این شاخه به ‫اون شاخه بپری، آخرش تنها میمونی.
‫به جای این عشق و عاشقی‌های پرشور و حرارت،
‫بهتره روی یه عشق بی‌سروصدا حساب کنی ‫که آروم ‌آروم خودش رو نشون میده.
‫باور کن، تنهایی توی سن و سال ما...
‫بدترین چیزیه که می‌تونه واسه یه مرد اتفاق بیفته.
‫درسته. کاملاً درسته.
‫یالا دیگه! بالاخره این فیلم رو می‌سازیم یا نه؟
‫منتظر چی هستین؟
‫منتظرین درخت مصنوعی‌تون زیر نور پروژکتورها ذوب بشه؟
‫ببین کی اینجاست!
‫نگاهش کن! می‌بینی چطور پاورچین ‌پاورچین داره برمیگرده؟
‫پومپونت. نه؟
‫زنیکه‌ی چشم‌سفید.
‫سلیطه.
‫عفریته‌ی کثیف.
‫بالاخره گذرت به خونه افتاد، هان؟
‫پس تکلیف این گربه‌نر بدبخت چی میشه؟
‫دیروز از نگرانی نصف‌جون شد.
‫یعنی من حتی واسه سه روز هم نمی‌تونم برم بیرون...
‫بدون اینکه تو معرکه راه بندازی؟!
‫- خونه‌ی یکی از دوستام بودم. ‫- آره، حتماً!
‫دارم خفه میشم مارسل!
‫هیتلر به لهستان حمله کرده...
‫پای هیتلر رو وسط نکش!
‫ما وسط جنگیم! ‫اونوقت تو به جای اینکه آرومم کنی،
‫همه‌ش به این فکر می‌کنی که ‫منو توی مارسی حبس کنی.
‫اینجا خیلی حوصله‌ام سر میره.
‫من بازیگرم، با کارم زنده‌ام، ‫اونوقت استودیوهای تو بسته‌ست.
‫همه‌ی نیروهای من اعزام شدن به خدمت.
‫دارم دیوونه میشم!
‫آروم باش.
‫یه نقش واست در نظر گرفتم،
‫واسه وقتی که فرناندل از مرخصی برگشت.
‫نقش؟ چه نقشی؟
‫کات! فیلم‌برداری تمومه.
‫آفرین.
‫جبهه‌ی رودخونه‌ی «سُم» سقوط کرده...
‫ارتش تارومار شده.
‫چیزی نمی‌گذره که می‌بینیم نازی‌ها...
‫دارن توی مارسی رژه میرن.
‫باید فیلم‌برداری رو ادامه بدیم؟
‫خودت رو نباز مارسل، جوگیر نشو.
‫فرض کن بدترین اتفاق ممکن بیفته.
‫آیا وظیفه‌ی اخلاقی‌مون حکم نمی‌کنه...
‫که بدون ترس به کارمون ادامه بدیم؟
‫نیاکان ما، گل‌ها... نیاکان ما. ‫[ مارسی - ژوئن 1940 ]
‫وای خدای من!
‫آخه چرا موسولینی داره ‫بچه‌های ما رو به کشتن میده؟
‫اونا هم مثل خودش از گوشت و خونِ ایتالیا هستن!
‫دقیقاً مثل خودش!
‫هیولا!
‫امروز با قلبی اندوهگین...
‫بهتون اعلام می‌کنم...
‫که باید جنگ رو متوقف کنیم.
‫دیشب با دشمنمون صحبت کردم،
‫و ازش پرسیدم که آیا حاضره با من،
‫به عنوان دو سرباز،
‫و با حفظ شرافت جنگی،
‫راهی برای پایان دادن به این خصومت‌ها پیدا کنه.
‫از تمام مردم فرانسه میخواهم که ‫پشت دولتی که ریاستش با منه، متحد بشن،
‫توی این روزهای سخت ترس‌هاشون رو کنار بذارن،
‫و فقط به آینده‌ی میهن‌مون ایمان داشته باشن.
‫این غیرقابل تحمله!
‫دستورالعمل‌هایی که بهتون داده شده بود ‫این بود که احساساتی رو نشون بدین...
‫که با جریان انقلاب ملی‌مون همسو باشه.
‫تو رو خدا بس کنین، مارشال پِتَن که لولوخرخره نیست!
‫اون نیومده که اشک فرانسوی‌ها رو دربیاره!
‫به نظرم می‌تونستن قیافه‌ش رو از اینم گنده‌تر بکشن.
‫این دیگه چیه؟
‫این دیگه پوستر «دختر چاه‌کن» نیست ‫این پوستر«سفیدبرفی و جزیره سیاه‌پورستانه!»
‫حواست رو جمع کن پنیول.
‫میگن عشق آدم رو کور می‌کنه،
‫ولی واسه تو فقط چشمت رو ضعیف کرده.
‫فیلم توی منطقه‌ی آزاد داره خوب میفروشه.
‫ولی توی پاریس، آلمانی‌ها کلاً توقیفش کردن.
‫آقای پنیول، یه آلمانی اومده سراغتون رو می‌گیره.
‫- این اصلاً نشانه‌ی خوبی نیست. ‫- ولی از سگ‌ها خوشش میاد.
‫هیتلر هم عاشق سگ‌هاست.
‫از این طرف بفرمایید آقایون.
‫پنیول!
‫- تو عشق واقعی منی. ‫- جدی؟
‫منظورم یه عشق ادبی و شاعرانه‌ست.
‫خدا رو شکر که همینطوره.
‫یادت نمیاد؟ واقعاً منو نشناختی؟
‫آلفرد، آلفرد گرون.
‫سال 1931 توی برلین بودیم،
‫واسه دویستمین اجرای نمایش «ماریوس».
‫یادت اومد؟
‫چه عجب راه گم کردین؟
‫من مدیر سینمای آلمان تو کل اروپا هستم.
‫سینمای فرانسه دیگه دست یهودی‌ها نیست.
‫همه‌شون گذاشتن رفتن.
‫من و تو قراره سینمای فرانسه رو دوباره از نو بسازیم.
‫و واسه اینکه این اتفاق بیفته، ‫تو باید استودیو‌ت رو رها کنی
‫و بیای پاریس تا استودیوهای ما رو مدیریت کنی.
‫متأسفم، من نمی‌تونم مارسی رو ترک کنم.
‫نمی‌تونم پرسنلم رو به امون خدا رها کنم.
‫چه حیف، واقعاً مایه‌ی تأسفه.
‫هروقت نظرت عوض شد، بیا پاریس دیدنم.
‫شک نکن این نازی‌ها جنگ رو می‌بازن! ‫[ مارسی - 1041 ]
‫یه سال بهشون وقتمیدم، ‫بعدش همه‌شون غزل خداحافظی رو میخونن.
‫شنیدی چی گفت؟
‫اون شاید تو کارِ ماهی تخصص داشته باشه، ‫ولی فقط در همین حد سرش میشه.
‫حکومت رایش مدام داره پیروزی پشت پیروزی به دست میاره.
‫اگه نمی‌خوای واسه گِرِِون کار کنی،
‫بهتره بری یه جا قایم بشی.
‫ترجیح میدم بمیرم!
‫کات!
‫باز چه مشکلی پیش اومده؟
‫سوراخ‌های فیلم میزون نیستن.
‫این تنها نوار خامی بود که تونستم پیدا کنم.
‫چاره‌ای نیست، باید با همین سر کنی!
‫تازه، نورها و تجهیزات صدا هم درست کار نمیکنن.
‫خب، پس باید هرجوری شده ردیفشون کنی.
‫هروقت نوبت من شد صدام کن.
‫باشه عزیزم، چیزی نمونده.
‫اگه قرار باشه همه‌چیز رو با وصله‌پینه جلو ببریم،
‫بدجوری کارمون زار میشه.
‫رنه، اگه فیلم‌برداری رو متوقف کنیم که بدبخت‌تر میشیم.
‫- آقای پنیول. ‫- باز چیه؟
‫آقای گرون.
‫خیلی دوست داشتم فیلم‌هام رو بهت بدم،
‫ولی نمی‌تونی اکرانشون کنی،
‫چون فیلم‌ها آسیب دیدن.
‫اگه اجازه بدی، ‫می‌خوام یه حلقه از فیلم «نیایش با ستاره‌ها» رو ببینم،
‫البته اگه رخصت بدی.
‫خیلی خب. اگه این چیزیه که می‌خوای، ‫می‌تونم بیست حلقه بهت نشون بدم،
‫خراب‌ترین حلقه‌اش رو واسم بیار.
‫خب، می‌تونیم کاری کنیم فکر کنه با هم نامزدیم. ‫[ La prière aux étoiles - 1941 ]
‫اونوقت کل گذشته‌مون رو موبه‌مو برامون تعریف میکنه،
‫و کلی برامون آرزوی خوشبختی و بچه‌دار شدن میکنه.
‫نمی‌تونیم این‌طوری ادامه بدیم.
‫چرا دست از سر پنیول برنمی‌داری؟
‫- تو کی هستی؟ ‫- من مارسلم!
‫مارسل پنیول!
‫چی شده؟
‫آقای گرون؟
‫بعضی وقت‌ها از من متنفر میشی، فلورانس.
‫و اصلاً نمی‌تونم دلیلش رو بفهمم.
‫چطور میشه عاشق کسی شد ‫که هیچ حسی بهت نداره؟
‫چطور میشه یکی عاشقت باشه ‫ولی تو دوستش نداشته باشی؟
‫این بی‌رحمانه‌ترین راز دنیاست.
‫آقای مأمور اجرا، صورت‌جلسه‌ت رو بنویس.
‫«نیایش با ستاره‌ها»...
‫«نیایش با ستاره‌ها» هیچ‌وقت مال آلمانی‌ها نمیشه!
‫از ژوزت خبر داری؟
‫چی شده؟ باز هم ژوزت؟
‫اون ترکم کرد.
‫نتونست با این کنار بیاد که من فیلمش رو نابود کردم.
‫فیلم خودش رو.
‫باید با «گومون» تماس بگیری. داریم می‌فروشیم.
‫مطمئنی؟
‫مطمئنم.
‫اتفاقی افتاده، آقای پنیول؟
‫از اونجا بود که دیگه راهت رو دنبال نکردم.
‫و دقیقاً همونجا بود که خودم رو گم کردم.
‫وسط جنگی که داشت فرسایشی میشد،
‫به یه معجزه نیاز داشتم.
‫ولی دیگه ناامید شده بودم.
‫و زمان گذشت و چرخ زندگی رو چرخوند، ‫[ دره لوآر - 1944 ]
‫درست مثل آبی که آسیاب رو می‌چرخونه.
‫درست شد؟
‫دست‌مریزاد پسرهای پنیول!
‫تازه این همه‌اش نیست.
‫بالاخره این آسیاب هم برق‌کشی میشه.
‫- جدی میگی؟ ‫- باورت نمیشه؟
‫بیا.
‫از این طرف.
‫ژاکلین، افتخارش با شما.
‫از این به بعد می‌تونی بدون اینکه ‫به چشمهات فشار بیاری مطالعه کنی.
‫- کار میکنه؟ ‫- روشنش کن.
‫...از سپیده‌دم امروز،
‫نیروهای متفقین شهر " بایو " رو آزاد کردن
‫و حالا دارن به سمت " کان " پیشروی می‌کنن.
‫نورماندی در حال حاضر صحنه‌ی یک پیاده‌سازی بزرگِ نیروهاست،
‫حادثه‌ای که سرنوشت فرانسه رو رقم میزنه.
‫این صدا خون رو توی رگهام منجمد میکنه.
‫این صدای آزادیه.
‫وقتی همه‌چیز تموم بشه، ما چیکار می‌کنیم؟
‫تو به زندگی جوون و پرامیدت ادامه میدی،
‫و یه بازیگر بزرگ میشی.
‫و تو چی؟
‫منم به زندگی پیر و رو به زوالم ادامه میدم.
‫میگی پیر شدی مارسل،
‫ولی برقی که توی چشماته نشون میده هنوز جوونی.
‫پس جفتمون با هم به زندگیِ جوونمون ادامه می‌دیم.
‫دیگه باورم رو از دست داده بودم.
‫اینکه جنگ تموم میشه؟
‫اینکه پیدات ‌کنم.
‫آمریکایی‌ها!
‫تمام چیزی که لیاقتش رو داری.
‫-باهاشون رو هم ریخته بودی، هان؟! ‫- کثافت!
‫بسیار خب، آقایون.
‫می‌خواین سرِ یه عده بره بالای دار. ‫[ انجمن نویسندگان و آهنگسازان درام ]
‫ولی واسه قضاوت و محکوم کردن هم‌نوع‌هاتون،
‫خودتون باید بی‌عیب‌ونقص باشین.
‫اونایی که بین شما جونِ یهودی‌ها رو ‫نجات دادن، لطفاً دستشون رو ببرن بالا؟
‫دیگه حرفی واسه گفتن ندارم.
‫این آزادی هم شروعِ رقت‌انگیزی داره.
‫فرانسه یه توافق‌نامه‌ی تجاری با آمریکایی‌ها امضا کرده.
‫مگه این چه ضرری داره؟
‫دولت فرانسه داره تلاش می‌کنه غلات و سوخت به دست بیاره.
‫این که خیلی هم شایسته‌ی تقدیره.
‫ولی در عوض،
‫دارن اجازه میدن ‫محصولات هالیوود سینمای ما رو تسخیر کنن.
‫خب که چی؟
‫این یعنی فاتحه‌ی صنعت سینمای ما خونده‌ست.
‫چه واژه‌های قلمبه‌سلمبه‌ای ‫واسه یه توافق ساده‌ی تجاری!
‫جناب وزیر، آمریکایی‌ها میخوان ‫فرانسه رو هم آمریکایی کنن.
‫اگه قرار باشه بازارمون پر از فیلم‌های آمریکایی بشه،
‫ده سال دیگه، مردم ما...
‫بت‌شون میشه بازیگرهای هالیوود.
‫اون آدامس‌جوهای بی‌نقص و اتوکشیده،
‫که چپ و راست به هم پس‌گردنی و اردنگی میزنن،
‫خیلی زود میشن الگوی بچه‌هامون.
‫اون وقت، طرز فکرشون شبیه آمریکایی‌ها میشه.
‫مثل آمریکایی‌ها عاشق میشن،
‫مثل آمریکایی‌ها لباس می‌پوشن.
‫مثل آمریکایی‌ها غذا میخورن...
‫.مثل آمریکایی‌ها حرف میزنن
‫و وقتی زبان مادری خودشون رو از دست بدن...
‫پس بهم بگو، باید چیکار کنیم؟
‫روی فیلم‌های آمریکایی مالیات می‌بندیم ‫تا خرج فیلم‌های خودمون دربیاد.
‫سینمای فرانسه فعلاً واسه خودش وقت خریده.
‫دوباره فیلم‌برداری رو شروع میکنی؟
‫یه دلیل خوب بیار که چرا باید این کار رو بکنم.
‫- چون دوستم داری. ‫- یه دلیل فوق‌العاده.
‫و به‌زودی یه دلیلِ دیگه هم بهش اضافه میشه.
‫نه!
‫فردریک کوچولوی عزیزم.
‫صمیمانه‌ترین خوش‌آمدگویی‌ها رو بهت می‌گیم، پسرم.
‫خداحافظ، رفیق من.
‫[ آرامگاه ژول موره معروف به رِمو، 1883 - 1946 ] ‫[ عضو رسمی تئاتر کمدی فرانسه - افسر نشان لژیون دونور ]
‫زانوی غم بغل نگیر، خنگِ خدا.
‫تو هنوز فیلم‌هام رو داری.
‫من جایگاهم رو روی پرده‌ی نقره‌ای حفظ می‌کنم،
‫و مردم رو می‌خندونم و می‌گریونم.
‫من فقط با شجاعت به کارم ادامه میدم.
‫و تو هم دقیقاً باید همین کار رو بکنی.
‫میتونی سپاس‌گزار باشی، مارسل.
‫سپاس‌گزارِ این فانوس خیال،
‫که دوباره به نابغه‌های فراموش‌شده نور می‌تابونه،
‫رقصنده‌های فوت‌شده رو دوباره به رقص درمیاره،
‫لبخندِ رفقای قدیمی و از دست رفته رو ‫دوباره به جمع ما برمی‌گردونه
‫عزیزم، یه نامه‌ی سفارشی برات اومده.
‫خب ببینم، این دیگه چیه؟
‫لابد باز هم برادران روکس هستن، ‫میخوان فرآیند رنگی جدیدشون رو بفروشن.
‫یه چیزهایی هم درباره‌ی رنگ سبز توش نوشته.
‫کتِ یقه‌سبز آکادمی!
‫سبز؟
‫وای، مارسل!
‫خوب شد رمو زنده نیست تا این رو ببینه. ‫[ آکادمی فرانسه - 1947 ]
‫جدی، چرا؟
‫واقعاً دستت می‌انداخت و مسخره‌ات می‌کرد.
‫آقای همه‌چیز‌دون!
‫فقط همین دست‌ کت و ‌شلوار سبز رو کم داشتی.
‫تبریک می‌گم، مرتیکه‌ی ازخودراضیِ افاده‌ای!
‫«حالا دیگه رسماً یه پیرمردِ خرفت شدی.»
‫پدرت همیشه آرزوی چنین روزی رو داشت.
‫یادت میاد چقدر تلاش می‌کرد تا نشان «نخل آکادمیک» رو بگیره؟
‫فکر کن الان چقدر بهت افتخار می‌کنه.
‫تو الان دیگه به قول معروف، «جاودانه» شدی.
‫خب، اینا همه‌ش نسبیه.
‫تعداد اعضای آکادمی که ریق رحمت رو سر کشیدن...
‫خیلی بیشتر از کساییه که توی این تالارها حضور دارن.
‫اگه حق انتخاب داشتم، ترجیح میدادم... ‫تا وقتی زنده‌ام جاودانه باشم.
‫بعد از جنگ، اصلاً قصد نداشتی دوباره به فیلم‌سازی برگردی.
‫ولی با این حال برگشتم.
‫اول از همه فیلم «نائیس» بود که سال 1945 اکران شد. ‫[ Naïs - 1945 ]
‫اگه فردریک بتونه از اینجا بره...
‫بدون اینکه آسیبی ببینه...
‫مامان!
‫و اگه منو بخوای، مال تو میشم.
‫نائیس، چطوری باید بخوامت؟
‫- به عنوان همسر؟ ‫- خب، هرجور که خودت دوست داری.
‫بعدش فیلم «آسیابان زیبا» رو کارگردانی کردی، ‫[ La belle meunière - 1948 ]
‫فیلمی که واسه جذب تماشاچی حسابی به دست‌ و پا زدن افتاد.
‫دلم می‌خواست یه فیلم رنگی بسازم،
‫اونم با استفاده از یه روش فرانسوی به اسم «روکس‌کالر»،
‫تا مجبور نشم یه پول قلمبه به کمپانی ‫«تکنی‌کالر» بدم، که انحصارِ بازار دستش بود.
‫ولی اون فیلم چنان شکست مفتضحانه‌ای خورد...
‫که بهتره اصلاً حرفش رو هم نزنیم.
‫پس لطفاً از آخرین موفقیتت برام بگو،
‫«مانونِ چشمه‌ها». ‫[ Manon des sources - 1952 ]
‫مانون...
‫واسه همسرم نوشتمش.
‫تازه بزرگ‌ترین هدیه‌ای رو بهم داده بود که ‫یه مرد می‌تونه از یه زن هدیه بگیره.
‫یه هدیه‌ی آسمونی به اسم اِستل.
‫مو نمی‌زنن با هم، عین سیبی که از وسط نصف کرده باشی.
‫من روی ترکیبات خاک مطالعه کردم.
‫اگه همین‌جا رو حفر کنیم،
‫بهت قول میدم به اورانیوم می‌رسیم.
‫اورانیوم؟!
‫یا نفت خام، اگه عمیق‌تر زمین رو بکنیم.
‫تو داری واسه آب زمین رو می‌کنی.
‫منم اجازه نمیدم این تیکه از بهشت‌مون رو ‫واسه چیز دیگه‌ای خراب کنی.
‫مارسل، دارم بهت هشدار میدم!
‫عجب زن کله‌شق و با اراده‌ای نصیبت شده.
‫به صلاحته که اون چشمه‌ی آب رو براش پیدا کنی.
‫باریکلا، فردریک ‫[ موناکو - 1952 ]
‫اِستل.
‫نترس مانون، دیگه نزدیکت نمیام.
‫دوستت دارم. به خدا راست میگم، دوستت دارم.
‫حالم از این حرفت به هم میخوره!
‫باورت نمی‌کنم. فقط داری لجبازی میکنی!
‫کله‌شقی، عین یکی از همین بزهات!
‫ولی من جدی میگم، دوستت دارم!
‫من همونم که هر شب توی دره زوزه می‌کشم!
‫تو رو خدا تمومش کن، می‌ترسم.
‫تا حالا به نوشتن رمان فکر کردی؟
‫دست و پام رو گم می‌کنم.
‫من همه‌ی قصه‌هام رو از فیلتر دیالوگ رد می‌کنم.
‫بابا، بابا!
‫اِستل، فرشته کوچولوی من.
‫داری درخت زیتون رو میبُری؟
‫مگه دیوونه شدم؟ این درخت دوهزار سال عمر داره.
‫حتی عیسی مسیح هم می‌تونسته ‫زیتون‌هاش رو چشیده باشه.
‫عیسی دیگه کیه؟
‫عیسی گربه‌ی همسایه‌ست.
‫آره، گربه‌ها واقعاً زیتون دوست دارن.
‫شما دوتا! فکر خوبیه که ‫استخدامتون کنم واسم دیالوگ بنویسین.
‫کتاب‌های کودکان چطور؟
‫اوه، خیلی بعید می‌دونم قصه‌های من
‫درباره‌ی مردهای خیانت‌دیده و مادرهای مجرد،
‫واسه دختربچه‌ها و پسربچه‌ها جذابیت چندانی داشته باشه.
‫ولی دخترم عاشق اینه که براش شعر بنویسم.
‫از فیلمی که الان داری میسازی بگو.
‫«نامه‌هایی از آسیاب من» ‫[ Les lettres de mon moulin - 1954 ]
‫من امروز غروب برمی‌گردم جنوب.
‫کات!
‫طاقت ندارم تا دوباره به گروه فیلم‌برداریم ملحق بشم.
‫ببین اینجا رو...
‫آقای پنیول، یه تلگراف دارین.
‫اتفاقی افتاده، مارسل؟
‫دخترم تو بیمارستانه.
‫باید برگردم موناکو.
‫دکتر.
‫دچار حمله‌ی شدید کِتوز شده.
‫ولی حالش خوب میشه دیگه؟
‫نه!
‫به ذهنم رسید که ستاره‌های اون بالا
‫هیچ‌وقت آواز زَنجِره‌ها رو نشنیدن.
‫اگه می‌تونستم یکی‌شون رو برات بگیرم،
‫می‌آوردمش توی اتاقت.
‫آخر شب که از پنجره خم میشدی،
‫شکمش رو قلقلک می‌دادم،
‫و خودِ آسمون شروع می‌کرد به رقصیدن.
‫میز تحریر رو بذارین اینجا.
‫حالا باید یه کاربردی واسه این میز پیدا کنم.
‫زندگی می‌تونه خیلی بی‌رحم باشه.
‫ولی چاره‌ای نیست، باید به زندگی کردن ادامه بدی.
‫خانم‌ها و آقایان، نویسنده‌ی اثرِ «فابین»،
‫آقای مارسل پنیول!
‫همه چی یهو وایساد.
‫نگران نباش.
‫چون این یکیِ این بالا دوباره شروع به کار کرده.
‫شروع کنیم، مارسل.
‫سراپا گوشم.
‫من متولد شدم...
‫من در شهر اوبانی به دنیا اومدم،
‫دامنه‌ی کوهستان گارلابان که بزها توش پراکنده بودن،
‫در دورانِ آخرین گله‌های بزرگ.
‫گارلابان صخره‌ی آبی‌رنگ عظیمی شبیه به یه برج بلنده،
‫که دشت عقاب‌ها مثل تاجی روی سرشه.
‫پدرم پنجمین فرزندیه سنگ‌تراش ‫اهل والریس، حوالی اورانژ بود.
‫به محض اینکه یه روز تعطیل پیدا می‌کرد،
‫یعنی سالی پنج یا شش بار،
‫اون کل خانواده رو با خودش می‌برد، ‫و منم ماهی‌های سفید رو می‌آوردم،
‫سیب‌های چیده‌شده و طلایی‌رنگ رو.
‫من افتخار پدرم رو رو به آسمون بالا می‌بردم،
‫رو به خورشید درخشان و طلایی.
‫رنگ‌پریده، لرزان و برای همیشه تسلی‌ناپذیر،
‫اون اصلاً نمی‌دونست که توی املاکِ پسرش ایستاده.
‫مردم در کناره‌های جاده به صف ایستادن
‫تا اهالی مارسی آخرین ادای احترام خودشون رو به جا بیارن
‫به این نویسنده‌ی بزرگ و برجسته.
‫از این پس پیکر مارسل پنیول ‫توی قبرستون کوچیکِ «لا تِری»، آروم می‌گیره
‫در کنار پدر و مادرش، برادرش پل
‫و دختر کوچولوش، اِستل.
‫روی سنگ قبرش، وصیت کرده بود این عبارت رو به لاتین حک کنن:
‫«چشمه‌ها، دوستان و همسرش رو دوست داشت.»
‫اون عاشق چشمه‌ها، رفقاش و زنش بود.
‫بالاخره اومدی! ‫همه منتظرتن، مارسل.
‫اون حرکت دائمی و ابدی که دنبالش بودی رو پیدا کردن.
‫می‌بینی؟ مردی که می‌نویسه،
‫مردیه که داره خودش رو تسلی میده.
‫شاید بپرسی «از چی؟»
‫از اینکه دمِ دستش کسی رو نداره تا باهاش هم‌کلام بشه.
‫واسه همین،
‫من با قلمِ پرَم حرف می‌زنم.
‫دستِ خودم نیست، نمی‌تونم جلوش رو بگیرم.
‫و به محض اینکه با قلمم شروع به صحبت میکنم،
‫خب، یهو می‌بینم کلی آدمِ خوب دور و برم جمع شدن.
‫من با عزیزانم حرف می‌زنم، با زنده‌ها و مرده‌ها،
‫با تمام کسایی که عاشقشون بودم.
‫اون‌ها همین‌جا کنارم حضور دارن، با پوست و گوشت و استخون،
‫حتی با همون لبخندهای محوشون ‫و کوچک‌ترین لحنِ خاصِ حرف‌هاشون.
‫خیلی وقت‌ها باهاشون میخندم،
‫بعضی وقتها هم اشک می‌ریزم.
‫و کسی حق نداره بهم بگه که به‌زودی هشتاد سالم میشه.
‫نه، من فقط یه پسرِ دوازده ساله‌ام. ‫یک سالی هم میشه که رفتم دبیرستان،
‫و کل زندگی رو پیش رو دارم.
‫مترجم: ‫علی کلان
‫[ برای کَمیی، ژنتی و لودو ]
‫فیلمی از: ‫سیلوِن شومه